ایران و آمریکا میانجی در انتخابات افغانستان

خانه/مقالات/ایران و آمریکا میانجی در انتخابات افغانستان

ایران و آمریکا میانجی در انتخابات افغانستان

سه شنبه گذشته بعد از ظهر کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان اعلام کرد که قادر نیست تا در مهلت تعیین شده بعد از گذشت سه هفته از انتخابات ریاست جمهوری (در پنجم آوریل ) نتیجه ابتدایی را اعلام کند و با دو روز تاخیر در روز شنبه ۲۶ آوریل این نتیجه اعلام شد.
تعداد بالای مشارکت کنندگان در این انتخابات دنیا را خیره کرد اما شادی مردم به یاسی تبدیل شده است . آنها با تعجب از خود می پرسند چرا شمارش آرا بایستی سه هفته به طول انجامیده و هنوز ۲۰ روز دیگر باقی است تا نتیجه نهایی بر اساس شکایات و تحقیق کمیسیون اعلام شود، هر چند که رفتن به مرحله دوم انتخابات اجتناب ناپذیر به نظر می رسد.
ادعای مبنی بر انجام تقلب چندان قابل توجه نیست تا اصل انتخابات را مخدوش کند، اما اینبار انگشت اتهام بیشتر به سوی کمیسیون مستقل انتخابات نشانه گیری شده تا به تقلب سازمان یافته به این مفهوم که آنها با داشتن وقت و امکانات توانستند ظرف چند هفته آرا را مهندسی کنند. ادعایی که تا کنون مستندی برای ثابت شدن آن ارائه نشده است. اما بی شک این اولین بار در تاریخ افغانستان خواهد بود که قدرت به شیوه ای مصالمت آمیز و با برگزاری انتخابات سراسری از یک رییس جمهور به رییس جمهور دیگری منتقل می شود.

فضای سیاسی افغانستان تا اندازه ای آشفته است و سیاستمداران افغانی و بزرگان اقوام و بسیاری که با سیستم دمکراسی هنوز خو نگرفته اند، حاضر نیستند که رای مردم را به عنوان فصل الخطاب بپذیرند. دوباره بعد از گذشت ۱۲ سال از سقوط طالبان و ایجاد جامعه مدنی در افغانستان، دولت آمریکا در این انتخابات در کناری ایستاد تا مردم افغانستان خود ناظر و برگزار کننده انتخابات باشند، اما بار دیگر جنگ سالاران قدیمی برای بقای خود با یکدیگر در کشمکش هستند. یا اینبار خود را تثبیت می کنند و یا از میدان برای همیشه به در می شوند.
مذاکرات و گفتگوهای عمیق و فشرده ای در جریان است اما نفر اصلی و تمرکزها تنها بر روی دکتر عبدالله عبدالله است. گفته می شود که کرزی در یکسوی این میدان و در سوی دیگر رهبران با نفوذ قوم ها هستند که سهم خود را می خواهند و همچنین بایستی قبل از معلوم شدن نتیجه انتخابات برایشان معلوم شود که چه جایگاهیدر دولت آینده دارند.
سه شنبه بعد از ظهر، برگزیدگان سیاسی و قومی افغانستان در قصر ریاست جمهوری برای شنیدن نظر یکدیگر و یافتن راه حلی برای بیرون آمدن از بحران انتخابات جمع شده بودند. نتایج انتخابات نشان می دهد که دکتر عبدالله با تفاوتی بسیار از رقیب خود دکتر اشرف غنی پیشی گرفته است اما افرادی هستند که می گویند به خاطر مسایل قومی و پرستیژ اشرف غنی، کمیسیون انتخابات رای اشرف غنی را بالا برده است و دلیل دیگر معاون اشرف غنی در این انتخابات، فرمانده پر قدرت اُزبک تبار عبدالرشید دوستم است.
به نظر می رسد که این کلاف سر در گم نمی تواند به آسانی باز شود ولو آنکه دکتر عبدالله به خواسته ها و شرایطی که افراد پر نفوذ و صاحب قدرت دارند تَن دهد یا به عبارتی دیگر تعهد به حضور افراد پر نفوذ در قدرت و در نظر گرفتن شرایط ویژه برای سیاستمداران فعلی است. گفته می شود که عبدالله شرایط را نپذیرفت و انتخابات به مرحله دوم خواهد رفت.

در وهله اول برای پشتون های افراطی، افرادی که با طالبان در ارتباط هستند دشوار است که بگذارند فرد روشنفکر و لیبرالی که عضو پیشین ائتلاف شمال نیز بوده است، رییس جمهور آینده افغانستان شود. عبدالله با پیشنه ضد طالبانی از هم اینک زنگ خطر را برای پاکستان و نیروهای طرفدار درگیری ها و خشونت در افغانستان به صدا در آورده است.
رهبران پر قدرت قوم ها و کرزی و هواداران او سعی دارند که وضعیت سال ۲۰۰۲ را تکرار کرده و از عبدالله بخواهند که دولتی ائتلافی شکل دهد که در آن همه گروهها سهم داشته باشند.

از اواسط هفته گذشته سفرای کشورهای خارجی در افغانستان به آرامی شروع به نشان دادن هراس خود از باز شدن شکاف در کشور و رویارویی گروههای قومی و سیاسی کردند. در دمکراسی نو پا و ضعیف افغانستان همچنان امکان رویارویی گروهها و درگیری وجود دارد و چنین بن بستهایی می تواند این امکان را تشدید می کند.
دولت اوباما خود را داخل رویارویی سیاسی افغانستان نکرد چرا که میزان اختلافات و درگیری های لفظی بین کرزی و آمریکا به جایی رسیده بود که دولت آمریکا ترجیح داد تا در کناری ایستاده و ابراز نظری نکند. اما برای ایالات متحده آمریکا و کشورهایی که در آمدن صلح و امنیت به افغانستان نقش داشتند دشوار است که ببینند میلیاردها دلاری که در این کشورها برای مبارزه با تروریسم و آمدن دمکراسی مصرف شده به ناگهان و به دلیل رقابتها و مدیریت نادرست کرزی از بین رود.
دیگر بازیگران منطقه ای مانند ایران، که بیشترین نفوذ را در افغانستان دارند نیر ساکت مانده اند. دکتر عبدالله عبدالله برایحکومت ایران فردی بسیار مدرن است و وضع پوشش و ظاهر شدن او در اجتماع، محافظه کاران ایرانی را خوش نمی آید. بعلاوه آنکه عبدالله گفته است که چنانچه به مقام ریاست جمهوری برسد، توافقنامه امنیتی را با آمریکا امضا خواهد کرد که مطابق آن ایالت متحده می تواند بخشی از نیروهای خود را در پایگاههای آمریکا در خاک افغانستان حفظ کند، توافقی که ایران به هیچ وجه موافق آن نیست.
تا کنون ایران و ایالات متحده در کناری ایستاده بودند و انتخابات را زیر نظر داشتند. هر دوی این کشورها می توانند از نفوذ و تاثیر خود بر روی گروههای سیاسی در رفع بحران و بن بست فعلی استفاده کنند. ایران هیچکدام از کاندیدهای فعلی را مطابق ذوق و علاقه خود برای حمایت ندانست و آمریکا نیز نمی خواست که دخالتی در انتخابات کرده باشد اما اینک به نظر می رسد که گروههای سیاسی دارند در خانه آمریکا و ایران را برای کمک می کوبند.
موضوع انتخابات به جایی رسیده است احتیاج به دلال هایی دارد که بتوانند بین گروههای رقیب صلح ایجاد کنند و تضمین های لازم را به رییس جمهور آینده که به نظر می آمد عبدالله باشد بدهند. ایران و آمریکا با تاثیر بسیاری که دارند می توانند گروههای رقیب را وادار به اطلاعت و پذیرش رییس جمهور جدید کنند و بدین وسیله به کشمکش ها خاتمه دهند. ایران و‌ آمریکا در کنفرانس بُن در آلمان در سال ۲۰۰۱ توانستند بین رقیبان سیاسی صلح برقرار کنند و مدعیان را در جای خود بنشانند و به نظر می آید که چنین پشتیبانی بار دیگر ضروری باشد. رییس جمهور جدید افغانستان بایستی پشتیبانی قدرتهای بین المللی و کشورهای صاحب نفوذ در منطقه را داشته باشد تا بتواند قدرت خود را تثبت کرده و کشور را اداره کند. پشتیبانی که از عبدالله دریغ شد و انتخابات را به مرحله دوم کشاند.

توسط | ۱۳۹۴-۱۰-۲ ۲۳:۴۳:۵۳ +۰۰:۰۰ اردیبهشت ۷ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید