بازگشت جنگ سالاران… گلبدین حکمتیار به افغانستان بازمیگردد

خانه/مقالات/بازگشت جنگ سالاران… گلبدین حکمتیار به افغانستان بازمیگردد

بازگشت جنگ سالاران… گلبدین حکمتیار به افغانستان بازمیگردد

سپتامبر گذشته هنگامی که رییس جمهور اشرف غنی توافقنامه صلح را با شورشی فراری، مشهور به گلبدین حکمتیار به امضا رساند، این امید وجود داشت که روند گفتگوهای صلح با طالبان سرعت بیشتری پیدا کند.
گلبدین حکمتیار، یکی از افراد تحت تعقیب توسط ایالات متحده آمریکا، برای دستگیری و یا سر وی ۲۵ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود. اما روز ۴ فوریه گلبدین حکمتیار از تمامی اتهامات مبرا و از فهرست سیاه تحریم های سازمان ملل متحد خارج شد.
اینک وی آزاد است تا به افغانستان بازگردد و شاید توسط هواداران خویش نیز مانند یک قهرمان استقبال شود، اما به یقین وی برای بیشتر مردم افغانستان یک قهرمان نیست.
مجاهد پیشین و فرمانده جنگ با روسها زمانی که افغانستان اشغال شده بود و پس از آن بر علیه دوستان مجاهد خود بر سر قدرت گرفتن شورید، گلبدین حکمتیار نمادی از روزهای تاریک افغانستان است.
وی مشهور به ویران کردن کابل توسط موشک پراکنی هایش در دهه ۸۰ میلادی می باشد هنگامی که می خواست تا در جنگ داخلی این کشور قدرت را از رقیبان سیاسی خود برباید.
وی در این رقابت در نهایت با مجاهدین صلح کرد و نخست وزیر رییس جمهور فقید، استاد برهان الدین ربانی شد هرچند که در زمانی کوتاه کابل بدست طالبان سقوط کرد و مجاهدین متواری شدند و حکمتیار به ایران رفت.

هنگامی که آمریکا، طالبان را از قدرت ساقط کرد و ایرانی ها در این میان به آمریکایی ها و ائتلاف ضدطالبان کمک می کردند، مقامات جمهوری اسلامی از گلبدین خواستند تا ایران را ترک کند.
پناهگاه بعدی وی پاکستان بود و اینبار در کنار طالبان قرار گرفت تا حملات خود را بر علیه حامد کرزی و بر ضد آنچه که وی اشغال افغانستان توسط آمریکا می خواند سازماندهی کند.
حملات خونبار علیه شهروندان افغانستان که توسط حکمتیار و گروه نظامی وابسته به وی با عنوان حزب اسلامی، سازماندهی می شد، جنایاتی غیرقابل انکار و فراموش نشدنی است.
فردی که تحت تعقیب بود اینک از تمامی اتهامات جنایی مبرا شده چرا که حکومت فعلی افغانستان این تقاضا را از شورای امنیت سازمان ملل کرد و از آنها خواست که از تمامی اتهامات صرفنظر کنند تا دولت بتواند وارد گفتگوهای صلح شده و گروههای افغانی مسلح را تشویق به پیوستن به روند صلح کند.

شهروندان عادی افغانستان از شنیدن امضای مصالحه بین اشرف غنی و حکمتیار شوکه شدند و حتی جامعه بین الملل که هیچ دلیل و عدالتی برای بخشش و امنیت دادن به یک جنایتکار جنگی در این توافق نمی دید نیر ابراز تعجب کرد.
اینک این مرد ۷۰ ساله- گلبدین حکمتیار- به روشنی هیچ تاثیر و نفوذ و حتی حمایتی از جانب پاکستان و طالبان آنگونه که در سال ۲۰۰۱ داشت، را ندارد.
شاید هم دیگر قادر نباشد در گفتگوهای صلح آنگونه که رییس جمهور غنی می گوید نقش آفرینی کند، اما می تواند در بازی های سیاسی داخلی افغانستان نقش داشته باشد و شاید دلیل حقیقی مصالحه وی و دولت نیز چیزی غیر از این هدف نبوده.
جهان بسیار درگیر و مشغول اخبار آمریکا است و همچنین افزوده شدن خصومتهای بین ایران و همسایگان عرب این کشور و افغانستان باردیگر فراموش شده و بی اهمیت به نظر می رسد و یا کسی برای آن وقتی ندارد.
رییس جمهور غنی که روزی حتی برای مردم کشور خود نیز فردی ناشناخته بود، سه سال پیش وقتی که رییس جمهور شد از رسانه ها خواست که آخر اسم وی را در گزارشهای خود حذف کنند. بخشی که نشان دهنده تعلق وی به یک قبیله پشتون یعنی احمدزی بود.
غنی و حکمتیار هر دو یک ریشه قبیله ای دارند، گروهی که همواره در رقابت با گروه پشتون دیگر یعنی دورانی ها بوده اند. حامد کرزی و شاه سابق افغانستان محمد ظاهر، هر دو به قبیله دورانی مرتبط می شدند. بودن حکمتیار در کابل می تواند حمایت گروههای نزدیک به احمد زی را که یکی از شاخه های غلجایی ( قبیله گلدبین حکمتیار) است را افزایش دهد و بدین وسیله نفوذ و قدرت اشرف غنی را بیشتر کند.
پروژه ای که در نهایت می تواند حامد کرزی را ضعیف و از شرکت در انتخابات آینده ریاست جمهوری (آنگونه که گفته می شود )بازدارد و همچنین مجاهدین ریش سفید و بانفوذ را آزرده و وحضورشان در دولت را تضعیف کند.

هیچ چیز در افغانستان از لحاظ امنیت و آرامش از زمان امضای مصالحه با حکمتیار آنگونه که رییس جمهور غنی ادعا می کرد، تغییر نکرده است، و در عوض شاید موجب افزایش خشونت بین مجاهدین سابق شود.
مردم افغانستان با خاطره ای زنده از خشونتی که حکمتیار بر علیه آنها اعمال کرد، اینک در هراس و واهمه از بازگشت وی هستند. بازگشت جنگ سالاران.

این مقاله تحلیلی من در سایت سی ان ان در هفتم فوریه به نشر رسیده است.

توسط | ۱۳۹۵-۱۱-۲۵ ۱۷:۲۸:۱۵ +۰۰:۰۰ بهمن ۲۳ام, ۱۳۹۵|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید