بن بستی به نام ایران و عربستان سعودی

خانه/مقالات/بن بستی به نام ایران و عربستان سعودی

بن بستی به نام ایران و عربستان سعودی

بیشتر رهبران کشورهای مسلمان برای شرکت در ۳۰ همایش سازمان همکاری های کشورهای اسلامی به ترکیه آمده بودند از جمله ملک سلمان پادشاه عربستان سعودی و رییس جمهور ایران آقای روحانی.
این دو کشور رابطه دیپلماتیک خود را از زمان حمله به مراکز عربستان در ایران توسط گروهی خودسر در ماه ژانویه قطع کرده اند و در عوض به خصومت و جنگ نامتقارن با یکدیگر مشغول شده اند.
تنش های بین این دو کشور به روابط بین الملل و دیپلماسی بین المللی تا اقتصاد منطقه نیز تاثیر گذاشته است. حتی بیشتر از اولویت دادن به گفتگوهای صلح سوریه و یمن، اینک نیار اصلی ایجاد صلح بین ایران و عربستان است. در حالی که بسیاری امید داشتند که در خلال همایش کشورهای اسلامی در استامبول، ملک سلمان و آقای روحانی از فرصت پیش آمده برای ملاقات یکدیگر در حاشیه این نشست استفاده کنند، چنین اتفاقی نیافتاد.
هنگامی که رهبران کشورهای اسلامی برای گرفتن عکسی دسته جمعی گرد آمدند، ملک سلمان از کنار آقای روحانی گذشت و هیچکدام برای احوالپرسی با دیگری حرکتی نکرد. روز بعد رسانه های عرب و ایرانی هرکدام تفسیر خود را از این بی تفاوتی نوشتند و برایشان تنها این موضوع مهم بود که چه کسی دیگری را نادیده گرفت، ملک سلمان یا آقای حسن روحانی.

اولین قربانی این بی احترامی به یکدیگر ( ایران و عربستان)، گفتگوهای صلح سوریه در شهر ژنو بود که با خطر ادامه یافتن روبرو شد. اوپوزیسیون سوریه تهدید کرد تا از گفتگوها خارج شود چرا که سرانجام رییس جمهور بشار اسد مورد بحث نبوده و آنها تحت فشار ایران و روسیه با طرح یک دولت انتقالی موافقت کرده بودند.
ایران می تواند از نفوذ خود بر بشار اسد استفاده کند و به این وسیله با جامعه بین المللی و سازمان ملل متحد برای یافتن راه حلی برای بحران سوریه استفاده کند اما چنین اتفاقی زمانی میسر می شود که عربستان سعودی نیز از خود نرمش نشان دهد.
ایران به دنبال بهبود اقتصاد خود در دوران بعد از تحریم ها و توافق هسته ای است که می تواند این فرصت را برای دسترسی به دارای های مسدود شده اش فراهم کند و تولید نفت خود را نیز افزایش دهد و به میزان پیش از تحریم ها برساند.
هرچند که بازار نامطمئن نفت و پایین بودن قیمتها به دلیل رقابت عربستان با آمریکا ، برگشت ایران را با مشکل دیگری مواجه کرده استرکه ارتباطی با تحریم ها ندارد.
عربستان سعودی می تواند از تولید خود بکاهد تا برای ایران جا باز شود، اما به نظر غیر محتمل می آید تا زمانی که جنگ لفظی بین دو کشور ادامه دارد.
در بیانیه پایانی اجلاس کشورهای اسلامی آنها ایران را به خاطر خشونت بکار رفته در حمله به مراکز دیپلماتیک عربستان نکوهش کردند. این بیانیه آقای روحانی و وزیر خارجه آقای ظریف را چنان آزرد که حاضر به شرکت در مراسم اختتامیه نشدند. در ۱۷ آوریل، هنگامی که نمایندگان بزرگ کشورهای تولید کننده نفت در شهر دوحه قطر برای یافتن راه حلی در تثبیت بازار نفت گرد آمده بودند، ایران شرکت نکرد.
ایران گفته بود که علاقه ای برای محدود کردن تولید نفت خود تا پیش از آنکه به سطح پیش از تحریم رسد، ندارد و به همین دلیل نماینده ای به قطر نفرستاد.
هرچند که سیاست گذاری های نفتی دیگر با سیاست بازی کشوران تولید کنند، سیاسی شده است و به همین دلیل کارتل نفتی اوپک دیگر تاثیر سابق را در بازار نفت جهانی ندارند. در نبود ایران در جلسه دوحه، عربستان سعودی توافق نهایی را نپذیرفت و حاضر نشد سقف تولید خود را در حدی ثابت بدون افزایش نگاه دارد.
به نظر غیر محتمل می آید که مذاکرات صلح سوریه موفقیتی داشته و یا قیمت نفت افزایش یابد مگر آنکه ایران و عربستان سعودی از بن بست فعلی خارج شوند.
نشست دوحه نشان داد که در غیاب ایران، کشور عربستان از گفتگوهای مربوط به نفت گرفته تا موضوع سوریه با چیزی موافقت نخواهد کرد. اینک باید پرسید که کدام کشور آماده است تا اولین گام را به سوی دیگری بردارد؟

این مقاله من در الاهرام انگلیسی مورخ ۲۱ آوریل به نشر رسیده است.

توسط | ۱۳۹۵-۸-۵ ۰۰:۵۰:۲۰ +۰۰:۰۰ اردیبهشت ۶ام, ۱۳۹۵|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید