به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای پیش از پایان کار خانم اَشتون

خانه/مقالات/به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای پیش از پایان کار خانم اَشتون

به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای پیش از پایان کار خانم اَشتون

هفته گذشته بعد از آنکه مذاکرات هسته ای “وین۴ ” بین ایران و گروه مذاکره کننده ۵+۱ بی نتیجه به پایان رسید، به نظر آمد که امکان دستیابی به توافق نهایی در تاریخ تعیین شده تا ۲۲ ژوئیه امکانپذیر نباشد.
ناامیدی از عدم موفقیت خبری بود که بعد از این نشست در اخبار منتشر شد چرا که گفته شد در نشست وین، موضوعاتی نظیر برنامه موشکی ایران و میزان اورانیومی که ایران می تواند غنی کند و تعداد سانترفیوژها همگی مطرح و موجب ناخرسندی طرف ایرانی شد. آقای عراقچی مذاکره کننده ارشد ایرانی گفت: “شکافها بسیار بزرگ بود.”

بعد از این نشست ناکام مصاحبه مطبوعاتی نیز از طرف وزیر خارجه ایران محمد جواد ظریف و یا خانم اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا انجام نگرفت و به گمانه های مربوط به شکست مذاکرات بیشتر دامن زد. هیچ صورت خندان و خشنودی در کار بود و در نتیجه آن بازار ارز ایران در واکنش به این ناکامی تکان خورد و قیمت دلار بار دیگر بالا رفت و ریال ایران سقوط کرد. ابتدایی ترین واکنش بازار ارز می گفت: که معامله ایران و غرب سر نگرفت!
مذاکرات وین در جمعه گذشته بدون نتیجه معلوم و یا تعیین قرار ملاقات بعدی خاتمه یافت و آقای عراقچی دراینباره گفت: “هیچ دستاورد محسوسی این نشست در بر نداشت.” اما آقای ظریف به محض آنکه به تهران رسید در تویتر خود نوشت ؛ “از وین بعد از انجام مذاکرات دشوار برگشته ام. توافق امکان پذیر است اما توهمات بایستی کنار گذاشته شود.”
چند روزی بعد از وین ۴، عراقچی برای ملاقات بعدی ایران و گروه ۵+۱ روز ۱۶ ژوئن را اعلام کرد. قبل از آن باورها بر این بود که رسیدن به توافق در زمان بندی پیشین امکانپذیر نیست و ملاقاتی در ۱۶ ژوئن نخواهد توانست این فرصت را به ایران بدهد تا در زمانی کوتاه طرح توافق نهایی را تهیه و سپس به توافق نهایی در ۲۲ ژوییه دست یابد.
اما در تازه ترین تحول به نظر می رسد که اوضاع تا اندازه ای تغییر مثبت داشته و گروههای مذاکره کننده در نظر دارند تا این هفته به نوشته وب سایت خبری آمریکایی المنیتور در ترکیه ملاقات داشته باشند. آنچه که ظریف در تویتر خود گفته بود: “توهمات بایستی به کنار گذاشته شوند”، به نظر می رسد که منظوری دوگانه داشته و هم خطاب به کشورهای غربی و هم به تصمیم گیران ارشد در داخل ایران بوده باشد.
شایعه در فضای مجازی ایران قوت گرفته بود که مذاکره کنندگان ایران در دور اخیر ملاقاتهای خود در وین از اختیار کامل مانند دوره های پیشین برخوردار نبوده اند. اگر این ادعا حقیقت داشته باشد و توهمات و توقعات دو طرف به اندازه ای بالا بوده که مانع از نوشته شدن پیشنویس توفقنامه شده بود، ناگهان چه چیزی موجب آن شد که آنها را در عرض یک هفته به ترکیه بازگردند؟ آیا آنها تصمیم گرفته اند که به سرعت و تا زمان باقی از توافق موقت بتوانند به توافق نهایی دست یابند؟ چه چیزی باعث شده که ایرانیان یا بهتر است گفته شد رهبر ایران بپذیرد که برای دستیابی به توافق تا زمان تعیین شده اصرار داشته باشند؟
بعد از ناکامی در نشست وین ۴، ایران ملاقات موفقی با سازمان بین المللی انرژی اتمی داشت و به یک توافق ۵ ماده ای برای همکاری های بیشتر با این سازمان رسید. به دنبال آن نشست های تکنیکی این سازمان با مسئولان ایرانی در تهران روز چهارشنبه انجام شد که در دنباله توافق ماه نوامبر این سازمان با تهران بود. هر دو طرف مذاکره کننده بیانیه های جداگانه ای صادر و از توافقات بدست آمده ابراز خشنودی کردند.
همانگونه که آقای ظریف گفته است، ” فرصت بدست آمدن توافق نباید بار دیگر از دست برود” شاید به این دلیل که به تعویق انداختن رسیدن به توافق تا شش ما دیگر می تواند توافقات بدست آمده را نیز به مخاطره بیاندازد. ایران توسط افرادی حکومت می شود که همواره غیر قابل پیش بینی بوده و معلوم نیست که در ماههای در پیش رو رهبر ایران همچنان موافق ادامه مذاکرات باشد یا نباشد و شاید مذاکره کنندگان هسته ای ایران به این نتیجه رسیده اند که باید از فرصت پیش آمده نهایت استفاده را کرده تا این پرونده به سرعت حل فصل شود پیش از آنکه خانم کاترین اشتون زمان خدمتش در اتحادیه اروپا تا پایان سال میلادی جاری به پایان برسد.
تا زمانی که محمد البرادعی مدیر سازمان بین المللی انرژی اتمی بود، ایران در شرایط بهتری درباره پرونده هسته ای اش قرار داشت نسبت به زمان اخیر که آقای یوکیو آمانو ریاست این سازمان را بعهده گرفته است. به همین صورت به نظر می آید که خانم کاترین اشتون توانسته است با تیم فعلی مذاکره کننده ایرانی راحتتر کار کند و حتی در فرودین گذشته سفری به تهران برای انجام ملاقاتهای مهم با رهبران سیاسی ایران داشته باشد.
همچنین خاتمه دادن به پرونده جنجالی هسته ای ایران می تواند دستاوردی مهم برای خانم اشتون در پایان ماموریت کاری اش در اتحادیه اروپا باشد و به همین ترتیب برای دولت آقای حسن روحانی که با وعده حل و فصل مشکل هسته ای روی کار آمد. ایران به درستی دریافته است که : “نباید فرصت را از دست بدهد”.

این نوشته من روز شنبه ۲۵ ماه می در روزنامه شرق الاوسط به عربی و انگلیسی انتشار یافته است.

توسط | ۱۳۹۴-۷-۸ ۱۷:۱۳:۰۶ +۰۰:۰۰ خرداد ۳ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید