تغییراتی که صندوق های رای آن را امکان پذیر می کند

خانه/مقالات/تغییراتی که صندوق های رای آن را امکان پذیر می کند

تغییراتی که صندوق های رای آن را امکان پذیر می کند

جمهوری اسلامی ایران تاکنون انتخابات بسیاری در ۳۷ سال گذشته برگزار کرده است. بعضی از انتخابات درها را به روی اصلاح طلبان گشوده و برخی دیگر به نفع اصلاح طلبان، درها را به رویشان با شدت کوبیده است.
از هنگامی که محمد خاتمی در سال ۱۹۹۷ به پیروزی رسیده و اصلاح طلبان به قدرت رسیدند، تا ظهور محافظه کاری مانند محمود احمدی نژاد در سال ۲۰۰۵. آشکار شده که هر انتخاباتی یک تغییر شگرف به سوی جلو و یا عقب است.
آخرین انتخابات در ۲۶ فوریه ( انتخابات مجلس و شورای خبرگان رهبری) جامعه را مثل همیشه دو قطبی کرد اما نه بگونه ای که در سال ۲۰۰۹ و هنگام انتخابات ریاست جمهوری اتفاق افتاد.
مردم تصمیم گرفتند به عقلانیت و اعتدال روی بیاورند و از هرگونه رویارویی اجتناب کنند. این تصمیم باعث پیروزی کاندیدهای میانه رو در انتخابات شد.
آیا نتیجه هر دو انتخابات نشانه ای بر حرکت ایران به سوی ثبات است؟
در هر حال، گذشته از آنکه چه کسی دولت و یا تمامی مجلس را در دست دارد، احساس ثبات و امنیت خواهی آن چیزی است که مطالبه امروز ایرانیان است.
شورای نگهبان، یکی از پدرقدرت ترین نهادهای قانونی در ایران، صلاحیت بسیاری از افراد محبوب و شناخته شده را تایید نکرد. این رد صلاحیت ها باعث دلخوری شد اما به اندازه ای نبود که مردم را از شرکت در انتخابات بازدارد آنگونه که برخی از کارشناسان تصور داشتند.
به جای آن، مشارکت ۶۰ درصدی مردم به گفته وزارت کشور، گواهی بود که عموم علاقه دارند تا همچنان از طریق صندوق های رای خواست خود را به نمایش بگذارند.
بیشتر از آنچه که انتظار می رفت مردم مشارکت داشتند و این کارت سفیدی بود که به آقای روحانی- رییس جمهور- به خاطر رضایت عموم از شیوه دولتمداری او در حل و فصل پرونده هسته ای داده شد.

بهبود نسبی اقتصاد یکی از عواملی بود که مردم به دعوت روحانی پاسخ گفتند. برای رای دهندگان، انتخابات مجلس نسبت به خبرگان رهبری اهمیت بیشتری داشت، چرا که نقش مجلس در امور داخلی کشور پُر رنگتر است. انتخابات خبرگان رهبری شاید برای رهبران سیاسی و شخص رهبر ایران اهمیت ویژه ای داشت. خبرگان برگزیده تا ۸ سال آینده این قدرت را در دست دارند تا رهبر بعدی را- چنانچه که ضروری باشد- انتخاب کنند.
انتخابات ریاست جمهوری و مجلس اهمیت دارد، اما رهبری که فرای همه نهادهای قانونی کشور قدرت دارد، مهمترین انتخاب کشور است. چنانچه که رهبر بعدی توسط حمایت مردم و یا حمایت نهادهای نظامی انتخاب شود، این فرد تنها کسی است که آینده سیاسی ایران را تعیین خواهد کرد.
ردصلاحیت های گروهی، افرادی که به اصلاح طلبان نزدیک و یا از آنها بوند، از آرزوی رهبر ایران خبر می داد که می خواست محافظه کاران در کار بمانند. آقای خامنه ای و حامیان وی و جزو آنها برگزیدگان و نخبگان قم و سپاه پاسداران، مانع اصلی تفییرات در سیستم فعلی هستند.
سپاه بود که بر علیه معترضان خیابانی در سال ۲۰۰۹ وارد عمل شد. بعضی کشته و تعداد بسیاری دستگیر شدند و رهبران مخالفین به حبس خانگی افتادند.
درک اینکه وقایع سیاسی و شکل گیری آنها در ایران چندان آسان نیست، مهم می باشد. نه تنها ایرانیان، بلکه در منطقه، همگان با دقت انتخابات ایران را زیر نظر دارند. از نگاه اعراب مهم نیست که اصلاح طلبان و یا تندروهای محافظه کار مجلس را در دست داشته باشند. برای آنها کشوری با ثبات و دولتی دوست که بتوانند با وی ارتباط داشته باشند مهم است.
همسایگان ایران می دانند که رهبر فردی است که خطوط سیاست خارجی ایران را تعیین می کند و البته نه تنها برای اعراب، برای جامعه بین الملل نیز اهمیت دارد که بدانند چه رهبری در آینده جایگزین آیت الله خامنه ای خواهد بود.
هنگامی که آقای خامنه ای به رهبری در سال ۱۹۸۹ انتخاب شد، وی فرصتهای بسیاری برای سپاه پاسداران، حامی اصلی خود فراهم کرد. رهبر بعدی ایران، گذشته از اهمیتی که برای لایه های بالایی قدرت در ایران دارد- برای آینده و نقش سپاه نیز مهم است.
برخی مانند آقای هاشمی رفسنجانی، برخوردهای فیزیکی در خیابان بین نیروهای حکومتی و مردم در سال ۲۰۰۹ را پیشبینی کرده بود. در آخرین نماز جمعه ای که وی خطبه آن را خواند- از آتشی گفت که دود آن را در آسمان می دید. وی درست می گفت و کشور برای ماهها در وضعیت اضطراری قرار گرفت.

امروز، وی (‌هاشمی رفسنجانی) چیز دیگری را در افق دور می بیند و آن خطری است که سپاه پاسداران ممکن است متوجه جمهوریت نظام کنند. یک کهنه کار انقلابی و مردی سیاسی، رفسنجانی، تمام نفوذ خود را برای پیشگیری از چنین سرنوشتی بکار بسته است.
یک خبرگان رهبری قوی شاید بتواند کشور را از نظامی شدن بعد از درگذشت آیت الله خامنه ای نجات دهد. یکی از چهره هایی که محبوبیت وی در میان محافظه کاران، به آرامی اما پیوسته در حال شکل گرفتن است آیت الله صادق آملی لاریجانی است که اینک رییس قوه قضاییه می باشد. مردی که نشان داده قدرت و توان در هم کوبیدن مخالفین را دارد و به اندازه کافی به رهبر نزدیک است. گفته می شود که این لاریجانی کاندید مورد علاقه سپاه پاسدران برای جانشینی رهبر آینده است.
پیروزی هاشمی رفسنجانی در خبرگان رهبری بسیاری مهم و اساسی در شکل دادن به ائتلافی است که وی در صدد تشکیل آن برای رویارویی با خطر نظامی شدن حکومت در صورت لزوم است. البته که یک مجلس میانه رو و مستقل هم می تواند نقشی بزرگ در ایستادن در کنار ملت در صورت لزوم و لحظات تاریخی داشته باشد.
با برگزاری این دو انتخابات، ایران به سوی نقطه تاریخی حیات جمهوری اسلامی گام برداشته است.

این مقاله تحلیلی در سایت الجزیره انگلیسی به چاپ رسیده است.

توسط | ۱۳۹۵-۱-۴ ۲۳:۴۰:۳۵ +۰۰:۰۰ اسفند ۱۵ام, ۱۳۹۴|مقالات|۱ نظر

۱ نظر

  1. Sholeh enshayan ۱۵ اسفند ۱۳۹۴ ۵:۴۵ ب.ظپاسخ

    با تشکر، إز خواندن این مقاله جامع به نکات جدیدى پى بردم و برداشت کاملترى از انتخابات و نتایج ان رستگیرم شد. موفق باشید.

نظر بدهید