تُرشرویی ها و خوشرویی ها در مذاکرات هسته ای نیویورک

خانه/مقالات/تُرشرویی ها و خوشرویی ها در مذاکرات هسته ای نیویورک

تُرشرویی ها و خوشرویی ها در مذاکرات هسته ای نیویورک

نشست مجمع عمومی سازمان ملل امسال می تواند تبدیل به واقعه ای تاریخی برای ایران شود اگر که مذاکره کنندگان هسته ای بتوانند شرایط رسیدن به توافق جامع هسته ای را در خلال این هفته فراهم کنند و اما این احتمال هم وجود دارد که مذاکرات به شکست رسیده و هرکدام راه خود را بروند.
مذاکرات هسته ای ایران با گروه غربی ۵+۱ از تاریخ ۱۸ سپتامبر در نیویورک آغاز شده است. بعد از پایان این نشست ایران تقریبا کمتر از دو ماه فرصت دارد که تا ۲۴ نوامبر مشکلات باقی مانده را حل و فصل کند و این پرونده را بعد از سالها کش و قوس در نهایت به سرانجام برساند.
رییس جمهور ایران آقای روحانی، بهبودی به یاد ماندنی برای شهرت و اعتبار ایران با شرکت سال گذشته خود در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به ارمغان آورد در حالی که تنها یکماه از به قدرت رسیدن وی می گذشت. علی رغم دستاوردهای چشمگیری که دولت وی در مذاکرات هسته ای داشته است، فضای گفتگوهای هسته ای اخیر در نیویورک آنچنان که انتظار می رفت مثبت نبوده است.
حسن نیت هر دو سوی مذاکره کننده در سال گذشته در شهر ژنو باعث شد تا توافقنامه ژنو در ماه نوامبر ۲۰۱۳ به ثمر رسد و به دنبال آن تمدید ۶ ماهه در شهر وین که ۱۹ ژوئیه با آن توافق شد اما در مذاکرات اخیر رفتارهای سرد دیپلمات ها آینده گفتگوها را بارانی و گرفته جلوه می دهد.
آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی پیشاپیش شروع مذاکرات هسته ای عصبانیت و ناامیدی خود از رفتار آمریکایی ها در مقابله با درگیری های اخیر در عراق و سوریه را به وضوح نشان داد. ایران همیشه گفته است که سوریه و حزب الله لبنان خط قرمز این کشور محسوب می شوند و به خطر افتادن موقعیت متحدین خود را تحمل نخواهند کرد.
پیوند و اتحاد بین المللی در منطقه برای رویارویی با خطر داعش ایران را خوش نیامده است. وزیر خارجه آمریکا آقای جان کری گفت که از ایران در این ائتلاف به دلایل مختلف دعوت نشده است علی رغم احترامی که برای رییس جمهور این کشور دارد.
در چشم رهبر ایران، گفته آقای کری یک توهین مستقیم به جمهوری اسلامی بود و با ادعای آمریکایی ها برای آرزوی اشان در بهتر شدن روابط با تهران منافات داشت.
شاید در نگاه تهران تمامی این تلاشها برای مبارزه با تروریستهای داعش در عراق، حقه ای است برای سرنگون کردن رژیم بشار اسد، چرا که آمریکا اعلام کرده است که برای مقابله با داعش مخالفان معتدل بشار اسد را مسلح خواهد کرد.
دوشنبه گذشته ۱۵ سپتامبر، آقای خامنه ای در صفحه تویتر خود نوشت: اگر آمریکا بدون اجازه وارد عراق و سوریه شود، آنها وارد همان مرحله ای خواهند شد که ۱۰ سال پیش در عراق شده بودند.
در گفته های آقای خامنه ای نوعی تلخی وجود داشت که یادآور جنگهای چریکی شیعیان با نیروهای آمریکایی در عراق بود. شیعیانی که توسط ایران مسلح و آموزش داده شده بودند و گرفتاری آمریکا در عراق به سرانجام نرسید تا اینکه آنها با ایران گفتگوهای مستقیم و دو جانبه درباره مسائل امنیتی عراق ترتیب دادند.
ایران و سوریه طولانی ترین مرزها را با عراق دارند و هرگونه ائتلافی با همسایگان یا کشورهای منطقه بدون کمک و حضور این دو کشور ناموفق خواهد بود. دامنه نفوذ ایران در عراق بسیار گسترده است و این کلیدی است برای انجام عملیات موفقیت آمیز و موثر در داخل خاک این کشور.
آمریکا انجام گفتگو با بشار اسد را رد کرده است چرا که دولت وی را غیر قانونی می خواند و به جای او می خواهد که روی مخالفان بشار اسد حساب کند. ایران نگران از دست دادن عراق و واگذار کردن آن به آمریکا نیست. نگرانی اصلی دمشق است که این جنگ با تروریسم می تواند هدفی برای سرنگونی اسد نیز محسوب شود.
هزینه دخالت در سوریه را، آمریکا می تواند سر میز مذاکرات هسته ای بپردازد، چرا که ایران و آمریکا هر دو از نیاز یکدیگر به دست یافتن به توافق هسته ای اطلاع دارند بدون در نظر گرفتن مسائل و اتفاقات منطقه. مصالحه کردن بایستی از هر دو سوی باشد و اگر ایران فعالیت های هسته ای خود را محدود کند، در عوض آمریکا نیز بایستی به ایران نقشی مهم در تحولات منطقه بسپارد.
حق انتخاب برای آمریکا و ایران به یک اندازه محدود است. تصمیم به آنکه شرایط یکدیگر را بپذیرند با توجه به شرایط موجود در منطقه و یا همه چیز شکست خورده تلقی شود و هر کدام با توجه به منافع ملی کشور خود تصمیم گیری کند.
بسته شدن پرونده کشدار هسته ای ایران یکی از بزرگترین دستاوردهای اوباما در دوران ریاست جمهوری اش خواهد بود. از نگاه ایران، بسته شدن این پرونده قبل از پایان دوران ریاست جمهوری اوباما مهم و حیاتی است. هیچ تضمینی وجود ندارد که هر چه که امروز بدست آمده و انرژی خوبی که بین مذاکره کنندگان وجود دارد بتواند در سالهای آینده نیز وجود داشته باشد اگر این مذاکرات با بن بست روبرو شود و در ۲۴ نوامبر به شکست بیانجامد.
قطعا مذاکره کنندگان هسته ای ایران در دور مذاکرات اخیر در نیویورک از قدرت مانورو نرمش کمتری برخوردار هستند چرا که به احتمال زیاد این خواست رهبر بوده است. عصبانیت رهبر یکروز پیش از عزیمت گروه مذاکره کننده به نیویورک خطی تعیین کننده برای آنها ترسیم کرد. هفته گذشته معاون وزیر خارجه آمریکا خانم وندی شرمن که برای یک گروه ۲۰۰نفره از سفرای خارجی مقیم در واشنگتن صحبت می کرد به آنها توصیه کرد که به کشورهای خود این پیام مهم را برسانند که : ایران متوجه مهم بودن شرایط و فرصت برای رسیدن به توافق هسته ای باشد. وی اضافه کرد: توافق امکان پذیر نیست مگر آنکه ایران از فعالیتهای غنی سازی هسته ای خود و اندازه و مقیاس آن بکاهد.
اگر که خانم شرمن به ایران اخطار درباره مشکلات شکست خوردن گفتگوها داده باشد، رهبر ایران نیز از زبانی تلخ برای هشدار دادن به آمریکا استفاده کرد و از آنها خواست که از سوریه فاصله بگیرند بی تفارت به مهم بودن مذاکرات هسته ای.

این نوشته من روز پنجشنبه ۱۸ سپتامبر در هفته نامه انگلیسی زبان الاهرام به چاپ رسیده است.

توسط | ۱۳۹۴-۹-۱۹ ۱۷:۳۱:۰۷ +۰۰:۰۰ شهریور ۳۱ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید