حضور ایران در گفتگوهای سوریه، تنش با عربستان را کاهش می دهد؟

خانه/مقالات/حضور ایران در گفتگوهای سوریه، تنش با عربستان را کاهش می دهد؟

حضور ایران در گفتگوهای سوریه، تنش با عربستان را کاهش می دهد؟

امیدی در بین رهبران پر قدرت جهان به وجود آمده که شاید با حضور ایران و عربستان سعودی در پای یک میز مذاکره در ۲۹ اکتبر، راهی برای برون رفت از بحران سوریه پیدا شده باشد. در یک موفقیت چشمگیر سیاسی، ایران به ناگهان توسط آمریکا و روسیه به مذاکرات سوریه دعوت شد. و در یک غافلگیری بزرگتر، پذیرفتن عربستان برای حضور ایران، شگفتی دیگری بود.
نه ایران و نه عربستان سعودی هیچکدام موضع خود را تغییر نداده اند. اما حضور روسیه در گفتگوها و حمایتی که از دولت بشار اسد کرده است شاید دلیل چرخش سیاست هر دو کشور ایران و سعودی باشد.

پذیرش این دعوت از سوی ایران به معنای آن نیست که ایرانی ها از دیدن روسیه ای که دست بالا را در سوریه دارد خشنود هستند. اما روسیه توانسته فرصتی را برای ایران فراهم کند که رهبران ایران به دنبال آن برای شرکت در مذاکرات بودند و به این وسیله قدرت و توانایی خود در به سامان رساندن این بحران را نشان دهند.
دعوت ایران همچنین به این معنا است که دولت حسن روحانی در گفتگوهای منطقه ای دخیل با جامعه بین الملل همکاری کرده است. روحانی و وزیر خارجه وی محمد جواد ظریف، هر دو می خواهند که در موضوعات منطقه دخالت داده شوند علی رغم آنکه رهبر روی خوشی نشان نداده است.
این فرصت با حضور روسیه در جنگ سوریه برای ایران فراهم شد تا به گفتگوهای سوریه خوانده شود. اقای خامنه ای، کسی که به دولت گفته بود که درباره سوریه با غربی ها بخصوص با آمریکا گفتگو نکنند، حضور دیپلماتهای خود در وین را آسانتر دید وقنی که روسیه و سازمان ملل متحد نیز در آن شرکت دارند.
رقابت بین ایران و عربستان سعودی بر سر گسترش حوزه نفوذ در منطقه از سوریه تا یمن، به بحرانی ترین حد خود رسید هنگامی که بیش از ۴۰۰ زائر ایرانی در طی مراسم حج در مکه کشته شدند. این فاجعه به دامنه آتش اختلافات افزود و این نگرانی پیش آمد که شاید رویارویی بین دو کشور رخ دهد.
این احتمال وجود دارد که آمریکا و روسیه در نهایت به این نتیجه رسیده باشند که تنها راه حل ختم بحران سوریه ایجاد صلح بین ایران و عربستان باشد. همکاری ایران و عربستان ضروری است تا بحران پناهندگان سوری و شکست دادن داعش و دیگر گروههای تروریسیت امکان پذیر شود و این جنگ ۵ ساله خاتمه یابد.

اگر رهبر ایران ارده کند خروج نیروهای سپاه پاسداران از منطقه دشوار نخواهد بود و همچنین در مقابل، پایان جنگ در یمن نیز برای عربستان مشکلی نخواهد داشت. حضور دیپلماتهای ایرانی در گفتگوهای سوریه و با تایید رهبر، دقیقا همان چیزی است که رهبران قدرتمند دنیا به دنبال آن هستند به معنای یافتن راه حلی دیپلماتیک برای آینده سوریه.
وزیر خارجه عربستان عادل جبیر چهارشنبه گذشته گفته بود که شرکت ایران و روسیه در مذاکرات برای سنجیدن جدی بودن آنها است. نه تنها این مشارکت برای آینده سوریه مهم می باشد، و همچنین از اختلافات و تنش بین ایران و عربستان خواهد کاست که خبری خوب برای منطقه است.

منطقه به طور کلی از تمامی بدبینی ها و نبود اعتماد رنج بسیاری می برد. در زمانی نه چندان دور، ساکنین کشورهای همسایه می توانستند بدون مانع به دیدن یکدیگر بروند. با درگرفتن رقابتها و اختلافات سیاسی دیگر چنین چیزی دیگر وجود ندارد.
اما چنانچه که گفتگوهای سوریه به نتیجه برسد یا نرسد، حضور ایران در کنار عربستان بایستی که حرکتی مثبت در جهت تنش زدایی در منطقه ارزیابی شود.
ایرانی ها شاید به آمریکایی ها بیشتر از روس ها اعتماد داشته باشند، اما با وجود گزینه هایی اندک، شاید ترجیح بدهند که در یک حرکت استراتژیک طرف روس ها بایستند تا به این وسیله کانال گفتگوهای دیپلماتیک با سایر مذاکره کنندگان را باز کنند.
حضور سازمان ملل در این گفتگوها ها توانسته که راه را برای شرکت ایرانیان آسانتر کند تا در ائتلافی بین المللی تحت نظر سازمان ملل متحد هم با تروریست ها مبارزه شود و هم آنها بتوانند خروج بشار اسد از قدرت را بپذیرند.

این نوشته من در هفته نامه انگلیسی الاهرام روز پنجشنبه ۵ نوامبر به نشر رسیده است.

توسط | ۱۳۹۴-۸-۱۸ ۲۱:۴۲:۳۱ +۰۰:۰۰ آبان ۱۶ام, ۱۳۹۴|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید