راه رسیدن به توافق هسته ای راهی است که به آرامی قابل گذر است

خانه/مقالات/راه رسیدن به توافق هسته ای راهی است که به آرامی قابل گذر است

راه رسیدن به توافق هسته ای راهی است که به آرامی قابل گذر است

در آخرین دور مذاکرات هسته ای ایران در شهر وین، گمانه زنی ها در بین روزنامه نگاران سناریوهای مختلفی از آخرین ساعات باقی مانده تا پایان دوره انقضای توافق موقت تا ۲۴ نوامبر رقم زده بود که هیچکس نمی توانست بگوید که کدامیک از گزینه ها می تواند عملی شود. ندانستن آنکه چه اتفاقی در جریان است، بسیاری از خبرنگاران متکی به گفته هایی بودند که مقامات برای آنها توضیح می دادند و یا حدس می زدند که آن هم غیر دقیق و غیر واقعی بود.
برای اولین بار از زمان انقلاب ایران و پیش آمدن مشکل گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی در تهران در سال ۱۹۸۱، که رابطه دیپلماتیک بین این دو کشور قطع شد، اینک بعد از ۳۵ سال هر دو کشور یک موضوع مورد علاقه مشترک دارند که این هدف باعث شده که آنها به هم نزدیک شوند.
این هدف مشترک چیزی نیست بغییر از نیاز به موفقیت در سیاست روابط خارجی و توجیه اینکه دیپلماسی برای هر دو کشور که خود را متعهد به آن برای حل و فصل صلح آمیز پرونده هسته ای ایران می دانند کارآمد بوده است.
توافق موقت هسته ای ایران با شگفتی برای هفت ماه دیگر تمدید شد بدون آنکه اطلاعات مشخصی و دلیلی برای این تمدید طولانی مدت عنوان شود. وزرای خارجه ایران و ایالات متحده آمریکا- آقای ظریف و کری- هر دو تصدیق کردند که همچنان مشکلاتی برای رسیدن به توافق جامع وجود دارد که احتیاج به زمان و گفتگو دارد، هر چند که آنها گفتگوها را سازنده و مثبت توصیف کردند.
شاید رازداری در گفتگوها یکی از مهمترین و پذیرفته شده ترین نکات در گفتگوهای ایران و آمریکا بر سر پرونده هسته ای باشد که حتی مهمترین متحد آمریکا، یعنی اسراییل را نیز ناراحت و گوش بزنگ کرده است.
برای اسراییل و نخست وزیر فعلی این کشور آقای بنیامین نتانیاهو، ایران از حماس و حزب الله لبنان نیز خطرناکتر است و دیدن آنکه متحد استراتژیک آنها- آمریکا- به ایران نزدیک شده است، نکته ای نیست که بتوانند از آن چشم پوشی کرده و قطعا تمام توان خود را برای برهم زدن این نزدیکی بکار خواهند بست.
اسراییلی ها ادعا می کنند که ایران مخفیانه در تلاش برای دست یافتن به بمب اتمی است و این ادعای آنها در حال حاضر دیگر برای آمریکا پذیرفتنی نیست چرا که وزیر خارجه آمریکا در وین گفت: ‘ امروز دنیا جایی امن تر است بخاطر اینکه ایران برنامه هسته ای خود را تعلیق کرده است. ‘ وی گفت که آمریکا قانع شده است که برنامه هسته ای ایران دیگر تهدیدی جهانی نیست مانند سابق و مشکلات باقی مانده چندان بزرگ نیست که مذاکرات را با خطر بهم خوردن و شکست مواجه کنند.
اگر این چیزی است که آمریکا به آن اعتقاد دارد به عنوان هسته اصلی مذاکرات با ایران، بنابراین آنچه که جان کری گفت؛ ‘راه حل و فصل مشکل را ببینید’، رسیدن به راه حل چندان دور از دسترس نیست. بنابراین تا آن زمان ما باید بپذیریم که مشکلات تکنیکی پرونده هسته ای ایران برطرف شده است و آنچه که باقی مانده مشکلات سیاسی است که طرف های مذاکره کننده را به تعلل باز داشته است.
مشکلات سیاسی چرا که موج و ارتعاش حاصل از حل شدن پرونده هسته ای ایران، ارتعاشی لرزاننده و خبری شوک آور خواهد بود که پیامدهای ناشی از آن می تواند بسیار خطرناک و مانند انفجار یک بمب هسته ای باشد.
برای جلوگیری کردن از یک چنین فاجعه و برخورد منفی توسط بسیاری از کشورها بخصوص متحدین آمریکا، این پُرسه بایستی در شرایطی آرام سپری شود و نه به عنوان پیروزی بزرگ و رویدادی قابل جشن گرفتن.
۳۵ سال دوری و تضاد بین دو کشور نمی تواند ناگهان مانند برف در مقابل خورشید آب شود. گذشت این سالیان برفها را روی هم فشرده و تبدیل به کوه یخی کرده است که سالها تلاش برای آب شدن تکه تکه آن در اقیانوس سردی که آنها را فرا گرفته است لازم است و این اقیانوس بی اعتمادی به آسانی گرم نخواهد شد.
تا رسیدن به آن زمان، قابل فهم است که چرا جزییات مذاکرات با رسانه ها مطرح نمی شود یا حتی دیگر گروههای مذاکره کننده ۱+۵ چندان چیزی از آن نمی دانند. آقای ظریف و کری هر کدام بصورت جداگانه تایید کردند که با یکدیگر گفتگوهای دو به دو و خصوصی داشته اند و کری حتی گفت که هنوز جزییات این گفتگوها را به دستیار خویش نیز نگفته است. بسادگی، تصمیمی را که این دو برای طولانی تر کردن زمان مذاکرات گرفته اند، بیشتر سیاسی است تا تکنیکی و یا مشکلات دیگر.
شاید گروههای مذاکره کننده که بیشتر مقصودم ایران و آمریکا می باشد، به سختی نیز مشغول کار کردن روی موضوعات مربوط به تحریمها و تعداد سانترفیوژها و میزان اورانیوم غنی شده در سطح مجاز نیز باشند، اما بعید است که این مشکلات همچنین در سطح کلیدی در حال گفتگو باشد.
یکسال از تاریخ انجام توافق موقت در ژنو گذشته است و در یکسال گذشته وزیر خارجه ایران مشغولیتی بغیر از پرداختن به پرونده هسته ای نداشته است و به همین دلیل و بخاطر سخت کوشی تیم مذاکره کننده ایران که حل شدن این پرونده را در اولویت کاری خود داشتند، بعید است که مشکلات باقی مانده مسایلی جدی باشد.
گفتگوهای اخیر در شهر وین مقدماتی بود برای آماده کردن میدان برای اعلام به سرانجام رسیدن مذاکرات هسته ای به این دلیل که اسراییل و دیگر کشورهای متحد آمریکا در منطقه به یکباره از خود عصبیتی بی سابقه نشان دادند و ضروری است که اعلام توافق ایران با غرب در شرایطی آرام و با احتیاط انجام شود.
آمد و شدهای سری و مخفی بسیاری در شهر وین گزارش گردید. از آمدن و رفتن بی سر و صدای وزیر خارجه عمان تا آمدن شاهزاده فیصل وزیر خارجه سعودی که در هواپیمای خود با جان کری ملاقات کرد و حتی داخل شهر وین نیز نشد.
پرونده هسته ای ایران به اندازه کافی جنجال بر انگیز بوده است و اینک حل و فصل شدن آن جنجال دیگری است چرا که با مقاومتهای منفی بسیاری روبرو است.
“ایران هراسی” تصویر دهشتناکی از ایران ساخته است که مثل مهری بر پیشانی این کشور نشسته و نیمی از واهمه ها به تصاویر دوران انقلاب، ترورها و اعدام های مخالفین و پس از آن بحران گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی باز می گردد.
دخالتهای منطقه ای و خصومت با کشورهای منطقه، تمامی به آتش تنش ها افزوده بود. شاید پرونده هسته ای ایران بسته شود اما دشمنی ها و خصومت ها همچنان پابرجا است و برای گذشتن از این جاده بایستی راه بیشتری باز کرده و فرصت بیشتری فراهم آورد. این هفت ماه زمانی است که برای آماده کردن کنگره جدید آمریکا که از ماه آینده شروع بکار خواهد کرد لازم است و همچنین کشورهای منطقه و متحدین آمریکا تا این توافق را بپذیرند و همکاری های ایران و آمریکا در منطقه را نیز تایید کنند.

این نوشته من سوم دسامبر در روزنامه الحیات به نشر رسیده است.

توسط | ۱۳۹۴-۹-۱۳ ۰۲:۳۶:۳۸ +۰۰:۰۰ آذر ۱۵ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید