زود است که نگران مواجه ایران و آمریکا باشیم

خانه/مقالات/زود است که نگران مواجه ایران و آمریکا باشیم

زود است که نگران مواجه ایران و آمریکا باشیم

در یک مشاجره لفظی یا بهتر است بگویم ، جنگ تویتری، رییس جمهور آمریکا آقای دانالد ترامپ تویت هایی را درباره ایران و آزمایشهای موشکی این کشور و دخالتهای وی در منطقه منتشر کرد
در یک مصاحبه تلویزیونی با شبکه آمریکایی فاکس نیوز، آقای ترامپ گفت که توافق هسته ای ایران بدترین توافقی بوده که تاکنون مذاکره شده است. مقصود وی توافق هسته ای بین رییس جمهور پیشین آقای اوباما در غالب گروه ۵+۱ بود که نمایندگانی از قدرتهای بزرگ جهان در آن مشارکت داشتند و پس از توافق این تفاهم به صورت قطعنامه ای به تصویب شورای امنیت سازمان ملل رسید.
ایرانی ها دوشنبه هفته پیش هنگامی که از خواب بیدار شدند به این فکر افتادند که آیا باید نگران آینده توافق هسته ای در دوران ریاست جمهوری آقای ترامپ باشند؟ جواب این سوال در بین اظهارات معاون رییس جمهور- آقای مایک پنس- بود که به شبکه ای بی سی آمریکا گفت که آزمایش موشکهای بالستیک و همچنین حمایت از گروه شورشی حوثی در یمن از مواردی است که می تواند باعث واکنش رییس جمهور آمریکا شود.

برای سیاستمداران در تهران، گزینه های مختلفی وجود دارد که از آن بین انتخاب کنند. اما در شرایط فعلی دولت آقای حسن روحانی تصمیم گرفته است که با احتیاط گفته های خود در جمع را کنترل و بر روی احساسات ملی گرایانه مردم ایران نکوبد.
شاید برای آقای ترامپ و دولت وی مسائل داخلی آمریکا اولویت بیشتری داشته باشد تا آنکه بخواهند توافق هسته ای ایران را بر هم زنند، اما اخطار وی نشان دهنده چالشی است که در پیش روی دیپلماسی قرار داده و همچنین رویکرد جدید وی به مسایل مربوط به خاورمیانه را نشان می دهد.
ایران ادعا می کند که برنامه موشکی این کشور برای دفاع شخصی است هرچند که در پرتو روابط نه چندان دوستانه ای که با همسایگان خود دارد، برخی از این کشورهای منطقه، این آزمایشهای موشکی را غیر دوستانه می بینند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در قطعنامه ۲۲۳۱ از ایران خواسته است که تمامی فعالیتهای مربوط به برنامه موشکی را که می تواند قابلیت حمل کلاهک های هسته ای را داشته باشد برای ۸ سال متوقف کند، اما به گفته دیپلمات ها لحن این قطعنامه نمی تواند به معنای توقف تمامی برنامه های موشکی این کشور باشد.
قدرتهای غربی که در مذاکرات هسته ای ایران دخیل بودند از ایران خواسته اند که از اقدامات تحریک آمیز انجام ندهد که موجب خدشه دار شدن روح برجام (‌توافق هسته ای) شود.
آقای روحانی متقابلا از کشورهای امضا کننده توافق هسته ای خواسته است تا به تعهدات خود پایبند باشند. به این معنا که ایران مسئولیت های خود را در قبال این تفاهم به رسمیت شناخته علی رغم آنکه گروههایی تندرو در داخل ایران نیز آرزو دارند که این توافق برچیده شود.
گفته آقای روحانی به خاطرمان می آورد که تندروهای مخالف بهبود روابط ایران با غرب در این اندیشه اند که اگر تفاهم هسته ای به خطر افتد، به این وسیله شهرت و اعتبار روحانی نیز به خطر خواهد افتاد.

هنوز زود است که بخواهیم درباره احتمال رویارویی نظامی ایران و آمریکا و یا امکان برهم خوردن توافق هسته صحبت کنیم و یا اینکه طرفی بخواهد یکجانبه از توافق خارج شود.
هرچند که برای گفتن از آنچه که بدست آمده است و نگهداری آن دیر نیست تا از یک مخاصمه و بدتر شدن مشکلات در منطقه جلوگیری شود. پیچیده شدن شرایط می تواند روی گفتگوهای صلح بین مخالفین دولت سوریه و بشار اسد تاثیر بگذارد و بحران را پیچیده تر کند.
خبر خوب این است که روسیه به ایران اجازه نخواهد داد تا تلاشهای این کشور برای رسیدن به آتش بس و پایان مخاصمات در سوریه را نابود کند.. ایرانیان به خوبی آگاه هستند که به حمایت روسها در سازمان ملل و شورای امنیت در صورت ایجاد مناقشه با غرب نیاز دارند.
آقای روحانی همچنین شاید به حمایت از این توافق- خوب یا بد- احتیاج دارد چرا که بزرگترین دستاورد وی در خلال چهارسال گذشته از دوران ریاست جمهوری وی بوده و بایستی از این موفقیت برای تبلیغات انتخاباتی کاندیداتوری خویش برای دور دوم ریاست جمهوری که در ماه خرداد انجام می شود استفاده کند.
هرچند که تندروها در ایران همچنان امیدوارند که روحانی در این نبرد شکست بخورد، به این معنا که با اقدامات خود امنیت ملی کشور را به خطر اندازند تا روحانی از میدان بدر شود.

هرچیزی بسته به خواست رهبر ایران آقای خامنه ای دارد به این معنا که وی می تواند دست بالا را به رییس جمهور و دولت وی بدهد و یا از تندرو ها حمایت کند.
واکنش ایرانی ها به حکم حکومتی آقای ترامپ درباره محدودیت سفر ایرانیان به آمریکا و امکان تاثیر آن بر انتخابات ریاست جمهوری مقامات دولت را به مصلحت اندیشی واداشت. به این معنا که وزیر خارجه ایران در واکنش به اقدام رییس جمهور آمریکا اعلام کرد: اقدامات قانونی، کنسولی و سیاسی متناسب نشان خواهیم داد.
هرچند که تندروها در ایران از این اقدام دولت آمریکا به عنوان نشانه دیگری از شکست سیاست دولت روحانی در قبال گفتگو و تعامل با غرب یاد کردند.
دولت روحانی در مقابل تلاش کرد که اقدامات جدید آمریکا را کم اهمیت جلوه داده و در عوض بهبود روابط اقتصادی با غرب را برجسته کند. دو ماه در پیش رو بسیار حساس و مهم و سرنوشت ساز برای انتخاب مجدد آقای روحانی به ریاست جمهوری خواهد بود. همچنین مهم است که بدانیم آیا رهبر ایران از سیاست فعلی دولت و ادامه آن که دیپلماسی فعال نیز خوانده می شود، حمایت خواهد کرد یا خیر. دیپلماسی که به گفته ناظران باعث رشد اقتصادی ایران و بهبود وجه این کشور در جامعه بین الملل شده است.
در تهران نیز چنانچه که ایران از توافقات هسته ای خود سرپیچی کند، پس از آن بایستی نگران شده و به تویت های رییس جمهور آمریکا بیشتر توجه نشان دهد. بسیار زود است که این موضاعات جدی شود و همچنان که رییس جمهور پیشین ایران، آقای محمود احمدی نژاد درباره رابطه ایران و آمریکا گفته بود، “آمریکایی ها در بازی بیسبال بسیار زبده هستند و ایرانی ها در بازی تخته نَرد.”
مهارت هر کدام در پیشه خود عامل بازدارنده ای از یک تصادم خواهد بود.

این نوشته تحلیلی من در هفته نامه انگلیسی الاهرام، ۱۰ فوریه به نشر رسیده است.

توسط | ۱۳۹۵-۱۲-۴ ۱۷:۲۸:۰۱ +۰۰:۰۰ بهمن ۲۸ام, ۱۳۹۵|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید