علاقمندی ها ایران پس از بسته شدن پرونده هسته ای، موضوعات منطقه ای است

خانه/مقالات/علاقمندی ها ایران پس از بسته شدن پرونده هسته ای، موضوعات منطقه ای است

علاقمندی ها ایران پس از بسته شدن پرونده هسته ای، موضوعات منطقه ای است

رییس جمهور ایران من را به یاد هیچ یک از روسای جمهور پیشین نمی اندازد. او جذابیت و روشنفکری محمد خاتمی را ندارد و مثل آقای محمود احمدی نژاد سرسخت، سوسیالیست و یا جامعه گرا نیست. او چیزی بین این دو فرد است با توانایی بسیار در مانور بین تندروها و طرفداران اصلاح طلب خود. در حالی که یکسالی از به قدرت رسیدن وی می گذرد، هیچکدام از این دو دسته از مخالفان و یا دشمنان قسم خورده وی نشده اند چرا که وی مشغول یکی از مهمترین مسایل امنیت ملی کشور است: پرونده هسته ای!
پرونده هسته ای ایران یکی از پیچیده ترین گفتگوها است و به همین خاطر تاکنون رییس جمهور نتوانسته خود واقعی خود را به ما و یا جامعه بین الملل نشان بدهد، اما در زمان بعد از حل اختلافات هسته ای، روحانی چه رییس جمهوری خواهد بود و به چه مسایلی توجه نشان خواهد داد؟
البته که در هر کمپین انتخاباتی کاندیدهای ریاست جمهوری حرفهایی می زنند و قول هایی می دهند که بعد از به قدرت رسیدنشان قابل اجرا و انجام نیست بخصوص در جامعه ایران که ریس جمهور دست باز در اجرای قانون ندارد و عملکرد وی توسط رهبر کنترل و نظارت می شود.
برای یک رییس جمهور کار کردن با آیت الله خامنه ای رهبر ایران و داشتن حمایت وی بسیار مهم و در عین دشوار است. آقای هاشمی رفسنجانی رییس جمهور پیشین فردی که در طی دوره ای اصلاح طلب شد کاملا توسط رهبر بایکوت و کنار گذاشته شد و همچنین محمد خاتمی که باید سپاسگزار نیز باشد که سرنوشتی نظیر میر حسین موسوی و مهدی کروبی پیدا نکرد و به حبس خانگی محکوم نشد. محمود احمدی نژاد چندان به سایه رانده نشد چرا که عضو گروههای معروف اصلاح طلب و یا حامی دسته های آنها نبود. اما برای حسن روحانی که شیخ دیپلمات خوانده می شود، عنوانی به جهت مهارت وی در روابط دیپلماتیک، خطی که وی می پیماید راهی نازک و پر خطر است و می داند که چه مشکلاتی برای محبوب ماندن در هر دو سوی این خط بین گروهها وجود دارد.
روحانی یکسالی است که رییس جمهور ایران شده اما ما هنوز موفق به شناخت روحانی حقیقی نشده ایم. سفرهای خارجی وی محدود به کشورهای آسیای میانه و مرکزی بوده و سفری به روسیه برای انجام توافقات کاری و دو سفر به سازمان ملل متحد در شهر نیویورک که بیشتر ملاقاتهای وی نیز خصوصی و بدون حضور خبرنگاران و یا دانستن جرییاتی برگزار شده است.
هنگامی که فرصتی نیز برای مطبوعات و رسانه ها برای گفتگو با وی وجود داشته، البته که بیشتر سوالات معطوف به برنامه هسته ای ایران و گفتگوهای هسته ای شده است. حتی در دو سخنرانی که وی در مجمع عمومی سازمان ملل تا کنون داشته، نیمی از این سخنرانی ها درباره برنامه هسته ای این کشور بوده است.
نه آقای روحانی و نه وزیر خارجه وی آقای ظریف هنوز سفرهای منطقه ای خود را آغاز نکرده اند برای مثال به عربستان سعودی و یا دیگر کشورهای بزرگ منطقه هنوز سفر نکرده اند. این بی توجهی عمدی آنها باعث دلخوری در بین کشورهای منطقه شده است که سعودی بارها به آن اشاره کرده است اما ایران در پاسخ همواره تکرار کرده که علاقمند به گسترش روابط خود با کشورهای همسایه بخصوص عربستان سعودی است اما همچنان قدمی بردشته نشده است. در حال حاضر ایران به آرامی اما با سختکوشی مشغول آن است که قدرتهای بزرگ جهان را متقاعد کند که برنامه هسته ای این کشور صلح آمیز است و بعد از سالها کندی در گفتگوها و حل و فصل اختلافات بتواند موفق شود که این پرونده را برای همیشه بسته و صفحه جدیدی در تاریخ روابط خارجی خود باز کند.
به نظر می آید که ایران و غرب مشتاق هستند که این اختلافات را کنار گذاشته و پرونده هسته ای ایران را مختومه اعلام کنند پیش از آنکه توافق موقت در ۲۴ نوامبر به سر رسد. حل کردن این اختلاف بزرگ باعث می شود که آنها به سرعت بر سر موارد دیگر مورد اختلاف بروند و بتوانند درباره مسائل امنیتی منطقه و مبارزه با تروریسم با ایران همکاری کنند.
مسلم است که ایران علاقمند به همکاری های منطقه ای در موارد سازنده و ایفای نقش موثر است و می خواهد که برای خود جایگاهی شایسته بعد از گذشت تقریبا ۴ دهه انزوای سیاسی باز نماید. ایران در ماه فوریه سی و ششمین سالگرد انقلاب خود را جشن خواهد گرفت و همچنان بعد از گذشت سالیان بحران به رسیمت داشتن در جامعه بین الملل را دارد و مشکلات اقتصادی به خاطر تحریمهایی که نه تنها درباره برنامه هسته ای این کشور وضع شده بلکه از زمان بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا در سال نخست انقلاب یکی از بزرگترین دلایل انزوای بین المللی این کشور بوده است.
تصویر ایران خشن باعث شده که در تمامی این سالها این کشور همچنان غیر دوستانه و عبوس به نظر بیاید. و آقای روحانی مسافت بسیاری و راه طولانی در پیش دارد قبل از آنکه بتواند رای دهندگان را قانع کند که برای بار دوم به وی رای بدهند و او را انتخاب کنند.
وقتی که روحانی کارش با پرونده هسته ای ایران تمام شد وی همچنان علاقمندی های دیگری در روابط بین الملل دارد که به آنها بپردازد و موضوعات داخلی در ایران مانند روزنامه نگاران در بند و یا آزادی بیان جزو مقولات مورد علاقه ایشان در حال حاضر نخواهد بود.
ایران بایستی مطمئن شود که متحدین وی در سوریه و لبنان در امنیت هستند و جنگ فعلی مبارزه با تروریسم باعث حذف آنها نمی شود. حزب الله برای دولت ایران بسیار مهمتر از چند روزنامه نگار در زندان است و باید این سوال را از خود بپرسیم که چرا رییس جمهور بخواهد قدرت خود و توانایی اش را به چالش بکشد که از چند روزنامه نگار بگوید و از آنها محافظت کند و خود را با قوه قضاییه درگیر و رو در رو نماید در حالی که تمامی دنیا با هم متحد شده اند که منافع ایران در منطقه به خطر بیاندازند؟
آقای روحانی در مصاحبه مطبوعاتی خود در شهر نیویورک ( ۲۶ سپتامبر) گفت که حزب الله یک گروه نظامی تروریستی نیست و این گروه بخشی از دولت ملی لبنان است.
آقای علی شمخانی رییس شورای عالی امنیت ملی ایران اخیرا به لبنان آمد و از آنجا به سوریه رفت تا پشتیبانی ایران از متحدین خود در منطقه را نشان دهد. وی در یک گفتگوی منطقه ای از عزم ایران برای ارسال سلاح به وزارت دفاع لبنان برای مقابله با حملات تروریستی داعش گفت و اطلاع داد که به زودی وزیر دفاع لبنان به تهران خواهد آمد تا درباره انتقال این کمکهای نظامی گفتگو کند. از اینک، چنانچه که ایران بخواهد به حزب الله کمک کند این کمکها را با هماهنگی با دولت لبنان انجام خواهد داد که به این وسیله به حزب الله کمک می شود که به طریق سیاسی بیشتر فعالیت داشته باشد و وجه این گروه ترمیم شود.
اگر ایران به ائتلاف به رهبری آمریکا علیه داعش دعوت نشده است، تغییری در این حقیقت ایجاد نمی شود که ایران کشوری مهم در این جنگ است و می تواند بدون پیوستن به این ائتلاف به تنهایی تاثیر گذار باشد.
در استراتژی جدیدی که روحانی برای کشور خود در پیش گرفته، تمامی ارزشهای مهم انقلاب محفوظ می ماند و این منافاتی با به رسمیت شناخته شدن این کشور در فعالیتهای منطقه ای ندارد و از آن به بعد هر آنچه که ایران انجام دهد در چشم جامعه بین الملل قانونی و پذیرفته شده خواهد بود.
روحانی می فهمد که ایران نمی تواند همچنان با زبان تهاجمی و تهدید آمیز به سیاست های منطقه ای خود ادامه دهد و باعث آزار همسایگان شود. رفتاری که مانند کاردی دو لبه هم علیه این کشور و منافع ملی اش عمل می کند و هم باعث ایجاد تنش بین المللی می شود.
رییس جمهور ایران هدفمند می خواهد که نه تنها به مناقشه هسته ای خاتمه دهد بلکه به موضوعاتی مانند حمایت ایران از گروههای تروریستی نیز در قالب قانونی کردن فعالیت آنها مانند گروه حزب الله بپردازد.
قانونی کردن فعالیت گروههای نظامی در صورتی ممکن است که آنها در بدنه دولتهای رسمی اشان ادغام شوند و به این ترتیب حزب الله و یا سپاه قدس ایران که همواره مورد پرسش و سو،ظن بوده اند در قالب دولتهایشان و بخشی از نیروهای مسلح زیر نظر دولت و حکومت می توانند مفهوم و معنی جدیدی را از حضورشان تعریف کنند. فعالیتهای سپاه قدس هرگز در انظار عموم به آن پرداخته نشده بوداما روحانی در نیویورک و در انظار اعلام کرد که آنها در بازپس گیری شهر عامرلی عراق نقش اصلی و حمایتی از کردها را در مقابله با داعش داشته اند.
اگر روحانی بتواند تعریف جدیدی برای فعالیتهای سپاه پاسداران و سپاه قدس و حزب الله لبنان داشته باشد و این تعریف مورد قبول جامعه بین الملل نیز قرار بگیرد، این موفقیتی بسیار بزرگ و چشمگیر خواهد بود.
هدف بعدی ایران بعد از مذاکرات هسته ای چیزی بغیر از تثبت موقعیت متحدین منطقه ای خود نیست و همچنین قدرت خویش. آقای روحانی سوالاتی را که درباره سوریه و عراق از وی پرسیده شد ( در نیویورک) توانست به خوبی از پس پاسخگویی به آنها بر بیاید بدون آنکه باعث تحریک شود. وی چشم بر آن دارد که به سرعت از روی بحران هسته ای گذشته و وارد موضوعات منطقه ای و گفتگوهایی در سطح های بسیار بالاتر شود.

این مقاله من روز یکشنبه ۵ نوامبر در روزنامه الحیات به چاپ رسیده است.

توسط | ۱۳۹۴-۹-۱۹ ۱۷:۱۴:۲۴ +۰۰:۰۰ مهر ۱۵ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید