فرصتهای دیپلماتیک روحانی در مذاکرات سوریه در رقابت با سپاه

خانه/مقالات/فرصتهای دیپلماتیک روحانی در مذاکرات سوریه در رقابت با سپاه

فرصتهای دیپلماتیک روحانی در مذاکرات سوریه در رقابت با سپاه

در یک حرکت دیپلماتیک غیر منتظره، روسیه و ایالات متحده تصمیم به دعوت ایران برای شرکت در مذاکرات سوریه در وین گرفتند و دیگر کشورهای شرکت کننده نیز به آن رضایت دادند.
دلیل مخالفت کشورهای عضو ائتلاف عربی، به رهبری عربستان سعودی، در مخالفت با مشارکت ایران در مذاکرات سوریه، مربوط به حمایت مطلق از بشار اسد و حضور نظامی این کشور در منطقه بوده است.

ایران و عربستان سعودی هیچکدام مواضع خود را تغییر ندادند، اما از مداخله روسیه در این بحران منطقه ای و به نفع اسد و متحدان او، از جمله ایران، دلیلی برای این ابتکار عمل و تغییر در سیاستگزاری ها بود.
چه چیزی در ائتلاف علیه تروریسم به رهبری ایالات متحده، به ناگهان تغییری کرد که باعث دعوت ایران برای شرکت در مذاکرات سوریه شد؟
اگر ایران دست بالا را در استراتژی اتخاذ شده اش داشت، چرا این دعوت را پذیرفت؟

دعوت از ایران برای شرکت در مذاکرات و حضور نمایندگان دولت، رییس جمهور حسن روحانی را عمیقا وارد درگیری های منطقه ای و در کنار جامعه بین الملل خواهد کرد. علاقمندی روحانی و وزیر خارجه ظریف برای فعال بودن در موضوعات مربوط به منطقه که بارها توسط رهبر ایران رَد شده بود، بخصوص تندروها در حاکمیت و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب ، بدین وسیله حاصل می شود.
در این وضعیت، موقعیت نمایندگان دولت بسیار دشوار خواهد بود اگر حضور آنها ایده آل رهبر نبوده همانطور که وی بارها به صراحت گفته بود که ایران حاضر به مذاکره با ایالات متحده بر سر سوریه و امور منطقه نیست.
فرصت برای شرکت ایران با ورود روسیه به جنگ در سوریه فراهم شده و چنانچه که گفتگوهایی در پشت صحنه بر سر آینده بشار اسد در جریان باشد، طبیعی است که حضور ایران ضروری به نظر رسد.

در دوره پسا توافق هسته ای ایران و قدرتهای جهانی، بخصوص ایالات متحده آمریکا، تنها کانال ارتباطی که بین وزیر خارجه ایران برای بیان نظر کشور متبوع خود درباره سوریه وجود داشت، بسته شد. در نبود دیپلماسی، به ناگهان به تعداد نمایندگان سپاه پاسداران در سوریه و عراق افزایش پیدا کرده و آنها تصمیم گرفتند تا به این حضور خود اعتراف کنند.
.
غرب و کشورهای همسایه ایران امیدوار بودند که همکاری با ایران و روابط دیپلماتیک قوی پس از رسیدن به یک توافق هسته ای بیشتر شود و دیگر دیپلماسی باشد که به جای سیستم های موازی با آنها صحبت کند اما همه این امیدها کم رنگ شد پس از آنکه توافق انجام گرفت و سیاست رهبری «گفتگو نباشد» اعلام شد.
از هنگامی که رهبر ایران آیت الله خامنه ای به طور عمومی گفت که برای دولت محدودیت هایی درباره گفتگوهای سوریه با غرب بخصوص با آمریکا وجود دارد، حل کردن بحران سوریه برای غرب بدون حضور ایران دشوار بنظر رسید.
همچنین افزایش تنش ها بین ایران و عربستان سعودی بخصوص در دو ماه گذشته به آتش این اختلاف ها افزوده است. این احتمال وجود دارد که ایالات متحده و روسیه برای شکستن بخ بین ایران و عربستان سعودی و پیدا کردن یک راه حل برای بحران پناهندگان جنگ سوریه، شرایط مشارکت ایران را در مذاکرات فراهم آورده باشند. هر کدام متحدین خود را برای این حضور تخت فشار گذاشتند و برای اولین بار، در جهت پیدا کردن یک راه حل برای بحران پناهندگان و جنگ جاری در سوریه گامهایی برداشته شده.
در این راستا طبیعی است که از دولت فعلی ایران خواسته شود تا برای پایان دادن به نفوذ سپاه پاسداران ، که در یک فرم مشخص با دولت روحانی رقابت می کند، اقدامی انجام دهد. در نبود دیپلماسی و حضور نداشتن دیپلمات های ایرانی دست ک مذاکرات، گذشته، دشوار بود تا راه حلی برای مهار سپاه پاسداران پیدا شود و یا دولت کنترل عملیات را به عهده داشته باشد.

مشارکت دیپلمات های ایرانی و البته با رضایت رهبر انقلاب می تواند تا اندازه ای عملیات سپاه پاسداران انقلاب در سوریه را متمرکز کند. اگر حضور این نیروها تا کنون زیر نظر دولت نبوده باشد، چنانچه که گفتگوها در شهر وین به نتیجه مطلوب رسد، سپاه می تواند حضور خود را با نیروهای دیگر ائتلاف و برای مثال با روسیه هماهنگ کند.
به نظر می رسد که دعوت از ایران یک برنامه هوشمندانه طراحی شده توسط روسیه و آمریکا باشد که زمینه مذاکرات مشارکت ایران و سعودی، هر دو را فراهم آورده که به این وسیله راه حلی برای بحران سوریه، و درهمچنین برای حمایت و تقویت دیپلماسی سیاسی در ایران پیدا شود که به شدت تحت فشار نیروهای تندرو قرار دارد.

اگر همه چیز طبق انتظار و پیش بینی در مذاکرات وین به جلو رود، به نظر می رسد که قبل از پایان سال در یک وضعیت مشابه به آنچه در سال ۲۰۰۱ میلادی، برای افغانستان پیش آمد، (برگزاری «کنفرانس بن» که آینده افغانستان در حکومت پس از طالبان ) برای سوریه نیز چنین نشست بین المللی برگزار شود.

این مقاله من ۸ نوامبر در روزنامه الحیات به چاپ رسیده است.

.

توسط | ۱۳۹۴-۸-۲۱ ۱۸:۱۳:۴۴ +۰۰:۰۰ آبان ۲۰ام, ۱۳۹۴|مقالات|۱ نظر

۱ نظر

  1. omid ۰۳ آذر ۱۳۹۴ ۸:۴۴ ب.ظپاسخ

    حضور ایران در معادلات منطقه و بخصوص سوریه بیشتر نشان از توان بالای ایران در مدیریت بازی دیپلماسی در صحنه بین المللی دارد. به نظر می رسد با توجه به صحنه آشفته و خونباری که آمریکا و متحدانش ابتدا در سوریه و سپس در عراق برای مردم و دولتهایشان پیش آوردند و نتایج کاملا معکوسی که نصیب آمریکا شد، چاره ای جز دراز کردن دست نیاز و مطالبه همکاری از سوی ایران نمی بینند.

نظر بدهید