مانع توافق هسته ای بیشتر سیاسی است تا مسایل تکنیکی

خانه/مقالات/مانع توافق هسته ای بیشتر سیاسی است تا مسایل تکنیکی

مانع توافق هسته ای بیشتر سیاسی است تا مسایل تکنیکی

برای دومین بار در سیزده ماهی که رییس جمهور ایران به قدرت رسیده وی دو هفته پیش به سازمان ملل متحد در نیویورک سفر کرد. آقای روحانی از این فرصت استفاده کرد که بگوید جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات هسته ای پیشرفت داشته و به صراحت و جدیت اعلام کند که آنها در حکومت دقیقا دنبال چه هستند.
در حالی که مذاکرات هسته ای ایران وارد حساسترین مراحل خود شده است و در یکسال گذشته مذاکره کنندگان تمامی تلاش خود را برای یافتن راه حلی صلح آمیز بکار برده اند. هر دو رییس جمهور ایران و آمریکا بارها گفته اند که راه حل دیپلماتیک به دیگر راهها ترجیح داده شده و بستن این پرونده ای که ده سال است گفتگو بر سر آن ادامه دارد، یکی از اولویت های هر دو کشور می باشد.
آقای روحانی در مصاحبه مطبوعاتی و دیگر نشستهای خبری خود در نیویورک با صراحت لهجه از عزم ایران برای دستیابی به توافق جامع در زمان تعیین شده می گفت. باید بگویم که به نظر من از زمانی که آقای روحانی به ریاست جمهوری انتخاب شده است، این اولین بار بود که من چنین صراحتی در گفتار رییس جمهور می دیدم و به بنظر می آمد که علی رغم پندار رسانه ها، گفتگوهای هسته ای در نیویورک بسیار موثر و مثبت بوده باشد هرچند که مطبوعات دسترسی چندانی به برنامه کاری و موضوعات بحث شده مذاکره کنندگان نداشتند.
کمتر از هفت هفته دیگر تا پایان دوره توافق موقت ایران با غرب مانده است. راههایی که برای ایران مانده یا گسست از مذاکرات است که به نظر بعید می آید و یا استمرار موثر در پیشبرد آن در زمانی کوتاه و معین. مناقشات بر سر این برنامه هسته ای فشارهای اقتصادی و اجتماعی بسیاری بر ایران متحمل کرده است و مهمتر از همه پرستیژ ایران در جامعه بین الملل خدشه یافته چرا که هنوز موفق نشده تا به اثبات برساند که برنامه هسته ای اش صلح آمیز است.
تحریمها ایران را به عقب سوق داده و در نهایت باعث قدرت گرفتن گروههای تندرو در داخل کشور شده است. حل کردن بحران هسته ای یکی از مهمترین مشغله های رییس جمهور و دولت به عنوان موضوعی در سطح امنیت ملی کشور است و رییس جمهور چالش رویارویی با منتقدان داخلی را برای سفر به نیویورک پذیرفت چرا که سفر را پر سود و مهم می دانست.
روحانی در سخنرانی که در مجمع عمومی در ۲۴ سپتامبر داشت گفته آقای اوباما را تکرار کرد: نباید بگذاریم تا فرصت از دستمان برود، برای بدست آمدن توافق هسته ای.
به نظر می رسد که هر دو دشمن قسم خورده سابق اینک به این مرحله تاریخی رسیده اند که بایستی فرصت را از دست ندهند، اما مشکل در اینجاست که هر کدام می خواهد دست بالاتر را در این توافق داشته باشد. آشکار است که ایران و آمریکا به شدت آرزو دارند که توافق جامع تا قبل از موعد ۲۴ نوامبر حاصل شود، اما هیچکدام از آنها حاضر نیستند که خود را به ارزانی ارائه کرده و سه دهه اختلاف و دشمنی را به راحتی کنار بگذارند.
روحانی در سفر اخیر خود در نیویورک به طور غیر مستقیم با اوباما سخن گفت. دو رییس جمهور سال قبل ۱۵ دقیقه تلفنی صحبت کرده بودند و به گفته آقای روحانی توافق کرده بودند که ابتدا مشکل پرونده هسته ای را حل کرده و سپس به دیگر موارد مورد اختلاف بپردازند. وی این جزییات را در موسسه آمریکای نوین در گفتگویی با فرید زکریا عنوان کرد.
امسال ملاقات و یا برنامه ای برای مواجه دو رییس جمهور در نظر نگرفته شده بود چرا که پرونده هسته ای همچنان باز است و عملکرد آمریکا درمورد بحران سوریه و عراق چندان مورد پسند دولت ایران نیست.
ایران به ائتلاف ضد داعش دعوت نشد و ناراحتی و دلزدگی سیاستمداران ایرانی به وضوح بیان گردید.
آقای روحانی در موسسه آمریکای نوین گفت که ایران به طور مستقیم به مردم عراق کمک کرده است و پنهان نکرد که نیروهای ایرانی در بازپس گیری شهر عامرلی از داعش نقش مهم و موثری داشته اند.
نقشی که ایران می تواند در منطقه و برای بهبود اوضاع امنیتی بازی کند، نقشی مهم و بزرگ است اما تا زمان باز بودن پرونده هسته ای ایران، حضور این کشور دغدغه اصلی سیاستمداران ایرانی نیست.
در هفته ای که مقامات ایرانی در نیویورک سپری کردند، و شنیده ها و دیده های متفاوتی که خبرنگاران بازگو نمودند بیشتر از همه به نظر می رسد که ایران و آمریکا در حال زورآزمایی با یکدیگر هستند که تا لحظات آخر دریابند، کدام یک زور و بازوی قوی تری دارد.
آمریکا از ایران می خواهد که بیشتر مسولیت پذیری داشته باشد و در جامعه بین الملل این مسولیت پذیری را تثبت کند و این میسر نخواهد شد مگر با محدود کردن برنامه هسته ای این کشور ، تغییر رفتار در منطقه. همچنین ایران انتظار دارد که چنانچه که برنامه هسته ای خود را محدود می کند ارزشهای انقلابی این کشور نیز حفظ شود. برداشته شدن این گامهای بزرگ مستلزم آن است که آمریکا قدرت ایران در منطقه را به رسمیت بشناسد و ایران نیز دست از تحریکات خود بردارد.
شاید تنها مانع رسیدن به توافق هسته ای بیشتر سیاسی باشد تا تکنیکی.
این نوشته من روز دوشنبه ۶ اکتبر در العربیه انگلیسی منتشر شده است

توسط | ۱۳۹۴-۱۰-۱ ۲۳:۰۷:۵۸ +۰۰:۰۰ مهر ۱۸ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید