معامله هسته ای ایران، مقرون به صرفه است

خانه/مقالات/معامله هسته ای ایران، مقرون به صرفه است

معامله هسته ای ایران، مقرون به صرفه است

ایرانی ها عاشق چانه زنی هستند- این یک سرگرمی ملی است- و با داشتن این هدف که باید تخفیف خوب گرفت، صاحبان مراکز تجارتی معمولا قیمت را بالا می برند تا بتوانند سپری دفاعی برای کسانی که تخفیف می خواهند و پایین آوردن قیمت کالا استفاده کنند.
چند سال پیش در محوطه دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک، از یک گلفروش پرسیدم که اگر می توانیم گل ارکیده بنفش را به قیمت ارکیده سفید که ارزانتر بود بخرم. بجای آنکه به من پاسخ بدهد، پرسید که آیا ایرانی هستم. متعجب از این سوال، گفتم که هستم و وی ادامه داد: خوب، پس می توانی به همان قیمتی که پرسیدی بخری.
تعجب و شگفتی مشتریان دیگر باعث شد که او برای آنها توضیح دهد که قبلا در لُس آنجلس زندگی می کرده و ایرانی زیاد دیده است. او گفت که می داند چانه زنی بخشی از فرهنگ مردم است : “ایرانی ها اگر موقع خرید تخفیف نگیرند شب نمی توانند بخوابند.”
این سرگرمی ملی به موضوعات روابط بین اللمل نیز کشیده شده و اینک موضوع ایران با قدرتهای غربی گروه ۵+۱ در مذاکرات هسته ای نیز شده است.
در دوره توافق موقت، که سال گذشته در ژنو انجام پذیرفت و در ماه جولای گذشته در شهر وین تمدید گردید، هر دو طرف هرکاری که می توانستند و در قدرت داشتند انجام دادند تا شکاف و اختلافات را کمتر کنند اما به نظر می رسد که غربی ها هنوز درکی از عادت ملی ایرانیان پیدا نکرده اند، عادت “چانه زنی”. این روزها عبارت چانه زنی در مطبوعات ایران بشدت کاربرد دارد و همه از مذاکره کنندگان می خواهند که بخاطر منافع ملی چانه زنی بهتری بکنند.

اینک که زمان به سرعت برای ایران در حال گذشت است و مذاکره کنندگان زمان اندکی برای رسیدن به توافق نهایی تا ۲۴ نوامبر دارند، مذاکره کنندگان در وین مشغول کار سخت و شبانه روزی هستند.
در کمتر از دو روز مانده به ضرب الاجل، گروههای مذاکره کننده یکدیگر را مسئول می دانند چنانچه که مذاکرات با شکست مواجه شود. از نظر آنها انعطاف پذیری و سازش شرط مهم رسیدن به توافق بوده است. اضطراب و دلواپسی مردم را در ایران- آنهایی که حامی مذاکرات هستند- را فرا گرفته، آنهایی که نگران هستند که پیامدهای شکست گفتگوها، اقتصاد و زندگی روزمره را دگرگون کند.
ایرانی ها تنها افرادی نیستند که نگرانند. منطقه نیز با ترسی گریبانگیر است که عکس العمل شکست مذاکرات چگونه خواهد بود. همسایگان عرب ایران بالاخره خود را دخالت داده و با پیشنهاد عمان برای رفع اختلاف ایران و آمریکا در مسائل هسته ای، همسایگان نیز گفتند که آنها هم از رفع اختلاف و توافق هسته ای حمایت می کنند.
بیش از یک هفته پیش عمان ترتیب برگزاری مذاکرات سه جانبه ایران و آمریکا و نماینده اتحادیه اروپا در مسقط را داد تا بلکه اختلافات کم شده و آنها برای انجام توافق تا ۲۴ نوامبر آماده شوند.
وزیر خارجه عمان آقای علوی به خبرنگاران در مسقط گفت که کشور وی حمایت تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس را برای میانجی گری بین ایران و آمریکا دارد. آقای یوسف بن علوی از ایران و آمریکا خواست که لحظه و فرصت را غنیمت شمرده و صلح کنند.
آنچه که باقی مانده است بیشتر موضوعات سیاسی است تا فنی، همانطور که آقای ظریف پس از ملاقات با خانم اشتون در وین به خبرنگاران گفت ؛ “رسیدن به توافق اراده سیاسی لازم دارد”.
به نظر می رسد که خواست ایران تولید سوخت برای سایتهای هسته ای خود با مصرف ۱۰۰۰ مگاوات در مراکز هسته ای باشد که با مقاومت مذاکره کنندگان غربی مواجه شده است. روسیه که نیروگاه هسته ای بوشهر را ساخته است، برای ده سال تعهد دارد که به این مرکز سوخت برساند که از سال ۲۰۱۱ سوخت رسانی را آغاز کرده است. به عبارت دیگر بعد از ۷ سال ایران می خواهد که نگرانی از مشکل سوخت نیروگاههای هسته ای خود نداشته باشد.
اینک ایران مشغول چانه زنی برای احتیاجات خود بعد از سال ۲۰۲۱ میلادی است و برای نیروگاههای هسته ای که در‌آینده خواهد ساخت.
ایران می خواهد که هنگام رسیدن به توافق نهایی تمامی تحریمها برداشته شود و این خواست چندان آسانی برای آمریکا نیست و برآورده شدن تمامی خواستها و چانه زنی بر سر آنها چندان عملی به نظر نمی آید.
علی رغم آنکه امیدها برای رسیدن به توافق نهایی و تاریخی بعد از یک هفته کار و ملاقاتهای فشرده در وین وجود دارد، اما گروهها و همچنان اصرار دارند که تا آخرین لحظات به گفتگوها ادامه بدهند و شاید برای زمان چند روزه ای نیز آن را تمدید کنند. قطعا تمدید آن چیزی نیست که ایرانی ها به دنبال آن باشند اما جو مثبت نشان می دهد که آرزوی ایرانیان برای داشتن اقتصادی بهتر و به رسمیت شناخته شدن در جامعه بین الملل و برنامه هسته ای آنها چیزی است که همچنان به داشتن آنها امیدوار هستند. البته که گروههای مخالف در هر دو سو تمدید در مذاکرات را به معنای دشواری بسیار برای ایران در بدست آوردن توافق جامع در هر زمانی می دانند. بخصوص تندروها در ایران که منتظر هستند تا گفتگوها شکست خورده و آنها این شکست را جشن بگیرند و مخالفان سیاست خارجی اوباما نیز منتظرکنگره جدید و آغاز بکار آن در ماه ژنوایه و ایجاد محدودیت برای رییس جمهور در سال ۲۰۱۵ میلادی هستند.
چیزی را که ایران برای بدست آوردن در تلاش سخت می باشد، به رسمیت شناخته شدن حق داشتن برنامه هسته ای است اما این تلاش را هم نباید از عادت فرهنگی مردم- چانه زنی- منفک بدانیم.
متاسفانه، همانطوری که اغلب پیش می آید، فشار زیاد وارد کردن برای تخفیف کردن و چاره زنی، واکنش معکوس نیز دارد. رییس جمهور ایران روز چهارشنبه گفته بود: “اگر طرف مذاکره برای توافق اراده سیاسی داشته باشد و زیاده خواهی نکند. شرایط برای حصول توافق مهیا است.”

این مقاله من روز شنبه ۲۲ نوامبر در الجزیره انگلیسی منتشر شده است.

توسط | ۱۳۹۴-۹-۱۸ ۲۱:۱۱:۳۶ +۰۰:۰۰ آذر ۲ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید