نرمشی که تسلیم شدن نیست

خانه/مقالات/نرمشی که تسلیم شدن نیست

نرمشی که تسلیم شدن نیست

بعد از چند هفته تنفس پس از انجام مذاکراتی داغ و پی در پی در شهر وین که در نهایت با تمدید دوره مذاکرات برای چهار ماه دیگر خاتمه یافت، اینک ایران و ایالات متحده به ژنو آمدند تا گفتگوهای دو جانبه بر سر برنامه هسته ای ایران را روز پنجشنبه از سر گیرند. پنجشنبه صبح ۷ آگوست وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که مقامات ارشد این کشور و مقامات ایرانی گفتگوهای هسته ای را در شهر ژنو از سر می گیرند. ایران و آمریکا به عنوان طرف های اصلی مذاکره به دنبال یافتن راه حلی برای گفتگوهای طولانی مدت بر سر برنامه هسته ای ایران هستند.
فضای مثبت گفتگوها در شهر وین و انعطاف هر دو طرف مذاکره کننده باعث شد تا توافقی بدست آید که به این وسیله زمان مذاکرات تا ۲۳ نوامبر تمدید شود، اما برای ایران و آمریکا به عنوان مهمترین طرف های مذاکره کننده در گروه ۵+۱ آشکار است که توافقی بدست نخواهد آمد چنانچه که دو طرف به توافق و مصالحه دست نیافته باشند.
در این مصالحه، آمریکا پذیرفته است که ایران حق غنی کردن اورانیوم در خاک خود را داشته باشد اما ایران هنوز در این معامله از خود انعطاف مشابهی در سقف غنی سازی نشان نداده است.
ایران موافقت کرده تا درصد بالای غنی سازی خود را برای چند سال متوفف کند اما تعداد سانترفیوژهایی که به کار مشغول می مانند هنوز در مرکز مذاکرات بین ایران و قدرتهای غربی موسوم به ۱+۵ قرار دارد. ( گروهی متشکل از ۵ عضو دایمی شورای امنیت سازمان ملل متحد بعلاوه آلمان)
وزارت خارجه آمریکا جزییات اندکی درباره موضوع مورد مذاکره ایران و آمریکا در ژنو در اختیار رسانه ها گذاشت و این جزییات بیش از اسامی افرادی که در گفتگوها شرکت می کردند چیزی نبود.
“در این مشاوره دو جانبه که در غالب گفتگوهای هسته ای ۱+۵ انجام می گیرد، خانم کاترین اشتون نماینده ارشد اتحادیه اروپا انجام خواهد گرفت.” بیانیه وزارت خارجه آمریکا می گفت.
دو نفر از سه فرد کلیدی مقامات آمریکایی در مذاکرات هسته ای ایران به زودی دولت اوباما را ترک و در این سال بازنشسته خواهند شد. معاون وزیر خارجه آقای بیل برنز، فردی که هدایت مذاکرات را در ژنو بعهده داشت و همچنین مقام دوم وزارت خارجه خانم وندی شرمن و آقای جک سالیوان مشاور امنیت ملیِ معاون رییس جمهور ( جو بایدن) جزو افرادی بودند که پنچشنبه و جمعه گذشته با مقامات ایرانی دیدار و گفتگو کردند.
برنز، مشهور به هدایت گفتگوهای محرمانه ایران و آمریکا می باشد که به موجب آن توافق ژنو در سال گذشته حاصل شد. آقای برنز در ماه اکتبر بازنشسته می شود و آقای سالیوان که در گفتگوهای محرمانه نیز دست داشت دولت را ترک و برای تدریس به دانشگاه یِل خواهد رفت. هنوز مشخص نیست که آیا این افراد بعد از ترک دولت همچنان در گفتگوهای هسته ای ایران دخیل خواهند بود یا نه که به نظر محتمل نیست اما این اتفاقات غیر منتظره قطعا برای ایران بسیار مهم خواهد بود البته چنین تغییراتی می تواند شامل مقامات ایرانی نیز باشد.
اما نکته مهمی که قبلا توسط رهبر ایران به آن اشاره شده بود، “ نرمش قهرمانانه”، کلیدی است که همچنان می تواند بیانگر نگرش و درک ایشان از مهم بودن زمان مذاکرات باشد به نفع مردم کشور او باشد.
با رفتن مقامات دولت آمریکا و یا بازنشسته شدن آنها، حتی چنانچه که دخالت آنها در گفتگوهای هسته ای بسیار اندک و یا هیچ شود، در واقعیت تغییر شگرفی در نحوه مذاکرات ایجاد نخواهد شد چرا که رییس جمهور آمریکا به دیپلماسی باور و اعتقاد دارد.
اما در ایران داستان به گونه ای دیگر است و صداهای مختلفی از حکومت شنیده می شود که همگی همسان و یکسویه نیستند و هر کسی با هر قدرتی که دارد سعی می کند تا از ابزار خود برای خدشه دار کردن گفتگوها بهره جوید.
چیزی که باعث ادامه گفتگوها شده است، وجود رهبر ایران است، چرا که به نظر می رسد آیت الله خامنه ای می خواهد که مذاکرات ادامه پیدا کند. او می داند که در نبود وی، راهی که وی برای مذاکره کنندگان باز و طراحی کرده است دیگر مانند سابق نخواهد بود چرا که گروههای مختلفی در حاکمیت وجود دارند و بعضی از آنها اهدافی کاملا متفاوت با نظر دولت داشته و رییس جمهور نیز طبق قانون اساسی قدرتی بسیار محدود دارد.
دانستن تمامی این موارد و موضوعات مهم می تواند برای یک رهبر باعث شود تا استراتژی مناسب برای کشور خود را برنامه ریزی کند. اگر ما اعتقاد داشته باشیم که نرمشی که آیت الله خامنه ای از آن سخن می گوید نشات گرفته از استراتژی جدید او برای آینده ایران است، در اینصورت ما باید به امکان رسیدن به توافق جامع در چهار ماه آینده خوشبین باشیم که در یک داد و ستد بین ایران و آمریکا این مهم عملی خواهد شد.

توافق جامع هسته ای اقتصاد ایران را به گردش خواهد انداخت به اینگونه که به حضور مجدد ایران در بازار جهانی نفت سر و سامانی می دهد و امکان دسترسی ایران به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای مسدود شده نفتی اش فراهم می شود. همچنین انگیزه ای جدید برای ایجاد تجارت و شرکای بازرگانی و همکاری های علمی و تجارتی فراهم می شود. امروز رهبر ایران واهمه ای از نرمشی که نشان داده است ندارد که مبادا پایگاه حمایتی خود را از دست بدهد چرا که او می داند که بیشتر مردم، افرادی که از تحریم ها آسیب دیده اند، حامی وی در مذاکرات هستند.

این نوشته من روز شنبه ۹ آگوست در روزنامه شرق الاوسط به عربی منتشر شده است.

توسط | ۱۳۹۴-۹-۱۹ ۱۹:۲۵:۴۲ +۰۰:۰۰ مرداد ۱۹ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید