همکاری ایران و آمریکا در عراق، تصمیمی دشوار است

خانه/مقالات/همکاری ایران و آمریکا در عراق، تصمیمی دشوار است

همکاری ایران و آمریکا در عراق، تصمیمی دشوار است

مقابله با گروه داعش و یا همان حکومت اسلامی عراق و شام، یک هدف مشترک برای دو دشمن قدیمی، ایران و آمریکا است. نگرانی های هر دو کشور با پیشروی های داعش به سمت بغداد شدت گرفته است اما به نظر می رسد که هنوز این دو کشور نتوانسته اند راهی برای همکاری با یکدیگر پیدا کنند.
ایران و آمریکا هر دو تیم های مشاوره نظامی خود را به عراق اعزام کرده و هر دو به صراحت گفته اند که دخالت مستقیم در این جنگ نخواهند داشت- یا بهتر است بکوییم هنوز نداشته اند.
مقامات رسمی آمریکا ادعا کرده اند که ایرانی ها به دولت نوری المالکی هواپیماهای شناسایی بی سرنشین و تجهیزات نظامی سنگین داده اند اما ایران ضمن کتمان بارها گفته است که نیروهایش هیچ حضور مستقیم در عراق نداشته و خانم مرضیه افخم سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز بر آن تاکید کرده است.
برای ایران مهم است که از درگیری هایی که داعش آن را ” رویارویی شیعه و سنی” می خواند خود را دور نگاه دارد، هر چند که تحولات عراق دارای اهمیت بسرایی برای امنیت ملی این کشور داشته باشد.
برای ایالات متحده، متوقف کردن داعش قبل از آنکه بتواند حکومت نوری المالکی را سرنگون کند و به اختلافات قومی و مذهبی در این منطقه دامن بزند اهمیت دارد. اختلافاتی که مانند گویی از آتش، با شعله های خشم و نفرت می تواند منطقه را جارو کند.
علی رغم توقعی که از ایران و آمریکا وجود داشت تا گفتگوهای جدی تری درباره مسائل عراق در حاشیه گفتگوهای هفته گذشته هسته ای ایران در شهر وین داشته باشند، هیچ برنامه و یا گفتگوی جدی در اینباره مطرح و گزارش نشد. آشکارا است که هر دو طرف درباره همکاری های درجانبه درباره عراق محتاطانه رفتار می کنند.
هیچ شکی نیست که جنگ در در جبهه- در سوریه و در عراق- چنانچه که محتمل باشد برای ایران هزینه گزافی به بار خواهد آورد. حضور مرئی ایران در عراق حساسیت سنی ها را بر خواهد انگیخت و ایران را کشوری نشان خواهد داد که در جنگ سنی و شیعه خود را داخل کرده است. برای آمریکا، همکاری با اریان، رقیب برخی از کشورهای متحد آمریکا در منطقه، آنها را عصبانی خواهد کرد. کشورهایی که چند سالی است از خواستار مداخله نظامی آمریکا در سوریه شده بودند و خواسته اشان پذیرفته نشده بود.

بیشتر از هر چیز دیگر، سیگنال های نامشخصی که تهران فرستاده نه آمریکا و نه حتی دولت مالکی را درباره موضع سیاسی خود روشن ساخته است. دو هفته پیش رییس جمهور ایران آقای روحانی گفت که اگر دولت عراق درخواست کمک کند، ایران به همکاری با آمریکا فکر خواهد کرد. درست در همان زمان حمید ابوطالبی، مشاور سیاسی روحانی نیز در تویتر خود نوشت که ایران و آمریکا تنها در کشوری هستند که می توانند به بحران عراق به گونه ای مسالمت آمیز خاتمه دهند. هر چند که او اشاره داشت که همکاری با آمریکا انجام نگرفته است.
در حالی که زمینه های ایجاد شده صحبت از آمادگی ایران برای همکاری با آمریکا درباره مسایل عراق دارد، آیت الله خامنه ای به گونه ای دیگر سخن می گوید. هفته گذشته رهبر ایران آمریکا را ” به دنبال بسط نفوذ و سیطره خود در عراق توسط اعوان و انصار خود” خطاب کرد.
“ما به شدت مخالف دخالت آمریکا در عراق هستیم” خبرگزاری رسمی ایران ایرنا از قول آیت الله خامنه ای نوشت. “ما آن را تایید نمی کنیم و باور داریم که دولت عراق، مردم و مراجع مذهبی امکان قادر هستند که این فتنه را پایان دهند.”
اگر آیت الله خامنه ای خواستار حضور آمریکا در عراق نباشد، چه جایگزین دیگری عراقی ها در مقابله و قدرت شکست دادن داعش وجود دارد قبل از آنکه این کشور سوریه ای دیگر شود؟
قطعا ایران عاشق نخست وزیر عراق نوری المالکی نیست که همه کار برای نگاه داشتن وی در قدرت انجام دهد همانگونه که تمام توان خود را برای حفظ اسد به کار برد. عراق کشوری است با اکثریت شیعی و تا هنگامی که این کشور وارد یک جنگ داخلی نشود، داشتن یک متحد در راس قدرت برای ایران تضمین شده است و به همین دلیل رفتن مالکی شاید راه حلی برای بیرون آمدن از یک بن بست سیاسی باشد. اگر ایران بتواند از نفوذ خود بر مالکی و دیگر رهبران سیاسی شیعه استفاده کرده تا یک فرد دیگر برای نخست وزیری در اول جولای معرفی شود، این یک دستاورد بزرگ بدون حضور نظامی خواهد بود. اگر چنین کاری انجام شود، این موفقیت خیره کننده نشانی از تغییر سیاست خارجی ایران نیز خواهد داشت.

این مقاله من به انگلیسی در هافینگتون پست ۳۰ ژوئن منتشر و پیش از آن نخست به عربی در روزنامه شرق الاوسط ۲۸ ژوئن به چاپ رسیده بود.

توسط | ۱۳۹۴-۱۰-۱ ۱۹:۳۹:۰۳ +۰۰:۰۰ تیر ۱۰ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید