چالش دوره پس از تحریمها، بازگشت ایران به بازار نفت است

خانه/مقالات/چالش دوره پس از تحریمها، بازگشت ایران به بازار نفت است

چالش دوره پس از تحریمها، بازگشت ایران به بازار نفت است

وزیر نفت ایران، آقای بیژن نامدار زنگنه در بدو ورود به وین و به هتل محل اقامت خود طوفانی به پا کرد. سوم دسامبر هیات نمایندگی ایران از وزارت نفت به اتریش آمد تا در ۱۶۸ اجلاس وزاری نفت اوپک شرکت کنند.
در کشوری که اقتصاد آن به درآمد نفت وابسته است، تحریم های بین المللی بر روی صنعت نفت و انرژی، اقتصاد را فلج کرده و باعث آسیب دیدگی زیرساختهای این صنعت و توانایی تولید ایران شده است.
از میزان تقریبی تولید ۴ میلیون بشکه در روز، به خاطر تحریمها در سال ۲۰۱۱ میلادی این رقم به ۷۰۰ هزار بشکه کاهش یافت. در میانه سال ۲۰۱۳ این رقم دوباره به ۲ میلیون و هفتصد هزار بشکه رسید، زمانی که توافقی موقت برای ادامه گفته های هسته ای بین ایران و کشورهای غربی مذاکره کننده به دست آمد و بخشی از تحریمها برداشته شد.
با مسدود شدن درآمدهای نفتی ایران در بانکهای خارجی و خروج سرمایه گذاران، لطمه ای به این صنعت وارد آمد که برای کشوری مانند ایران ادامه سیاستهای پیشین ناممکن شد.
رییس جمهور میانه رو جدید، آقای حسن روحانی در سال ۲۰۱۳ به قدرت رسید و وعده داد که معضلات را کاهش داده و اقتصاد را بهبود ببخشد. رهبران سیاسی در تهران تمامی این کوششها را بر روی شانه وزارت خارجه گذاشتند تا ابتدا گفتگوها از سر گرفته شود و اینک که توافق بدست آمده تمامی چشمها بر وزارت نفت دوخته شده تا بینند که آنها نقش خود را چطور ایفا می کنند.
هنگامی که وزیر نفت ایران از خودرو بیرون آمد تا به هتل خود در شهر وین داخل شود، با صدای بلند به خبرنگاران منتظر گفت که ایران به محض برداشته شدن تحریمها تولید نفت را ۵۰۰ هزار بشکه افزایش می دهد.
آقای زنگنه آنجا بود تا تبلیغ خوبی برای بازگشت ایران به بازار نفت انجام دهد و توجه مشتریان را باردیگر به قدرتمند شدن ایران در این بازار جلب کند. در حالی که بازار نفت در تلاطم مازاد تولید صدمه بسیار دیده است و هیچکس حاضر نیست تا از تولید خود بکاهد تا قیمت نفت کمی بالا برود. و همچنین نگرانی دیگر از آن است که در صورت کاهش تولید رقیبان بخصوص ایران جای آنها را در بازار پر کنند.
نه چهره جدی آقای زنگنه در اعلام خبر افزایش تولید ایران که می گفت این افزایش را به زودی به ۱ میلیون بشکه خواهد رساند در کسی ترسی ایجاد کرد و نه تهدید دیگر وی: ” ایران اگر قیمت نفت به بشکه ای ۲۰ دلار هم برسد، مشکلی با آن ندارد”.

تا کمتر از دو هفته دیگر توافق هسته ای ایران به اجرا گذاشته می شود و از ابتدای ژانویه ۲۰۱۶ این کشور می تواند تولید نفت خود را افزایش دهد.
اما بدست آوردن بازاری که از دست رفته است و به رقیبان سپرده شده چندان آسان بنظر نمی آید. امروز با نبود سهمیه بندی تولید در اوپگ، هیچکدام از اعضای این کارتل نفتی محدودیتی برای تولید ندارند. چنانچه که ایران تولید خود را به سقف ۴ میلیون بشکه در روز نیز تا پایان سال ۲۰۱۶ میلادی برساند، این بازار هیچ تضمینی برای درآمدی خوب برای هیچکس نخواهد داشت.
با اجرایی شدن توافق هسته ای، ایران در نهایت به آزادی عملی که لازم دارد در بازار نفت دست پیدا می کند و می تواند شرکای اقتصادی مورد علاقه خود را به همکاری دعوت کند. با نبود محدودیت، دیگر الزامی برای فروش نفت با تخفیف به چین و روسیه نیز نیست اما پایین بودن قیمت نفت همچنان اقتصادی را که احتیاج به ترمیم دارد به عقب می راند. به همین خاطر گفته می شود که ایران تلاشی بزرگ را در پیش رو دارد قبل از آنکه بار دیگر بازیگری بزرگ در بخش انرژی و نفت شناخته شود.

وزیر نفت در تلاش است تا قراردهای جدید پر سود نفتی را ارایه کند که به سرمایه گذران خارجی مایل به سرمایه گذاری شوند اما جذابیت سرمایه گذاری در ایران به اصلاحاتی در شرایط واگذاری قرادادها احتیاج دارد که همچنان برای سرمایه گذاران مبهم است.
علاوه بر قراردادهایی که طراحی شده. ایران نیاز دارد تا گامهای دیگری نیز برای آماده سازی شرایط امنیت روانی سرمایه گذار نیز بردارد. موضوعاتی نظیر بازداشت ها که حتی مقامات رسمی دولت نیز به آنها اعتراض دارند، بی ثباتی سیاسی است که نظم اقتصادی را به چالش می کشد.
تنش های منطقه و سوء تفاهم های پیش آمده در بین همسایگان نقاط منفی دیگری هستند که می توانند روی بازار نفت ایران و در نهایت ضعیف شدن اوپک تاثیر بگذارند.
امروز ایران و روسیه در کنار یگدیگر در موضوع سوریه ایستاده اند اما به زودی هنگامی که تحریمهای ایران برداشته شود و رقابت در بازار فروش نفت بالا بگیرد دیگر هیچ تضمینی برای ادامه دوستی این دو گشور در سطح فعلی وجود ندارد. برداشته شدن تحریمها و تلاش ایران برای بدست آوردن سهم خود در این بازار، شاید که جنگی خشونت بار و بی رحم باشد.

از آنجا که ایران می داند که اوپک به احتمال بسیار سطح تولید خود را در اندازه فعلی نگه خواهد داشت، دریافته است که بایستی در دیگر بخشهای سرمایه گذاری نیز تمرکز کرده و سرمایه گذران خارجی را تشویق کند. پولهای سرمایه گذاران خارجی ایران را قادر می کند که صنایع تولیدی خود را بهبود بخشد و خط تولید فرسوده و قدیمی خود را بروز کند.
بعضی از متخصصین می گویند که بخش معدن ایران می تواند برای این کشور در اوضاع فعلی درآمد بیشتری نسبت به تولید نفت خام داشته باشد.
در حالی که بازار انباشته از نفت است و کشور عربستان نیز در جنگی بزرگ با تولید کنندگان نفت شل آمریکا است، به نظر نمی رسد که ایران شانسی برای کسب درآمد از این صنعت در وضعیت فعلی داشته باشد.
۴ دسامبر بعد از ۷ ساعت مذاکره بی وقفه وزاری نفت اوپک در پشت درهای بسته، آنها خسته از مقابل خبرنگاران گذشتند بدون آنکه حرفی برای گفتن داشته باشند. شاید گفتگوهای سوریه چنانچه که به نتیجه رسد، راه را برای گفتگوهای نفتی نیز هموارتر کند.

این مقاله من در تاریخ ۱۴ دسامبر در العربیه انگلیسی منتشر شده است.

توسط | ۱۳۹۴-۱۰-۲۱ ۲۰:۱۰:۱۶ +۰۰:۰۰ دی ۴ام, ۱۳۹۴|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید