۲۵ سال پس از درگذشت آیت الله خمینی

خانه/مقالات/۲۵ سال پس از درگذشت آیت الله خمینی

۲۵ سال پس از درگذشت آیت الله خمینی

چهارشنبه پیش چهارم ماه ژوئن. ایران ۲۵ سالگرد رهبری آیت الله خامنه ای و همچنین درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی آیت الله خمینی را گرامی داشت. آیت الله خامنه ای در مراسم ویژه ای که در مقبره خمینی برگزار شده بود، به مهمترین موضوعاتی که ایران از زمان انقلاب اسلامی با آن دست به گریبان بوده است اشاره کرد: موضوع انزوای دیپلماتیک ایران که به خاطر دشمنی با آمریکا ایجاد شده است.
آیت الله خامنه ای گفت که سالها حملات غرب نتوانسته انقلاب اسلامی را بشکند.” فشارهای که از خارج به ایران وارد می شود و مشکلاتی که به طور کلی ایجاد شده- حقیقت را بگویم- تمام به وسیله ایالات متحده آمریکا بوده است. ” وی گفت.
آنچه که آقای خامنه ای در ۲۵ سالگرد رهبری خویش به آن اشاره کرد، موضوعات تازه ای نبودند بغیر از آنکه گفته هایش نشان داد که تا چه اندازه سیستم همچنان در کشمش عادی کردن روابط خود با جامعه بین الملل است. چیزی که جدید و برای بحث و بررسی قابل توجه است، میراث بر جای مانده آیت الله خمینی ۲۵ سال پس از مرگ او است تا به این وسیله انقلاب ایران را در دوره حاکمیت وی و اینک در دوره رهبری خامنه ای مورد ارزیابی قرار دهیم.
مطمئنا ایران تحت حاکمیت خامنه ای با زمانی که خمینی سلطنت پهلوی را بر انداخت و انقلاب اسلامی را بنیان گذاشت بسیار متفاوت است. چیزی که آیت الله خمینی به ایران آورد، تحریمها و انزوای دیپلماتیک بود که همچنان نیز ادامه پیدا کرده است.
هنگامی که خمینی درگذشت جمعیت ایران تقریبا نصف امروز بود. نسل جدید خاطره ای از آیت الله خمینی و دهه تاریک و وهم انگیز نخستین سالهای انقلاب ندارد. دهه ای که دشوارترین سالهای انقلاب برای بسیاری بود و در آن سالها اعدام های دسته جمعی زندانیان سیاسی انجام گرفت . اقدامی که رژیم برای تثبیت خود انجام داد.
یکی از بزرگترین تغییرات در ایران از هنگام به وقوع پیوستن انقلاب در سال ۱۹۷۹، حضور چشمگیر روحانیون در تمامی مراکز سیاسی و اجتماعی جامعه است. برای نسل های جدید، کسانی که خمینی را از روی تصاویر وی در کتابهای درسی اشان می شناسند، بسیار سخت است که بتوانند زمان خمینی را با دوره خامنه ای مقایسه کنند. برای برخی از مردم، خمینی رهبری کاریزماتیک بود که می خواست یک حکومت دمکراتیک مذهبی را پایه گذاری کند و برای گروهی دیگر وی مردی بسیار پیچیده است که پرستیژ بین المللی ایران را نابود کرد. تحریم ها که از زمان گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی در تهران اعمال شده، اقتصاد ایران را در سالهایی که گذشته ضعیف کرده و ایران را برای سالیان به عقب رانده است.
اما برنامه جنجال برانگیز هسته ای ایران در دوره آیت الله خامنه ای متولد شد و سپس تبدیل به یک بحران دیگرِ پس از انقلاب گردید. پرونده هسته ای ایران این کشور را تا مرز رویارویی با کشورهای بزرگ غربی کشید و تبدیل به بزرگترین چالش در تاریخ ۲۵ ساله رهبری آیت الله خامنه ای گردید. تحریمهای جدیدتر و تحریم بر روی فروش نفت اقتصاد را فلج کرده و رهبر ایران را وادار کرد تا به از سر گیری مذاکرات هسته ای تن دهد. از زمان به قدرت رسیدن آقای حسن روحانی شواهد نشان می دهد که ایران به دنبال آن بوده تا به صحنه بین المللی بازگشته و به همین دلیل با تلاشی بی سابقه سعی در حل و فصل پرونده هسته ای خود داشته و زبان ملایمتری را برای گفتگو با آمریکا و کشورهای غربی در پیش گرفته است.
تمامی این برنامه ها ممکن نبود چنانچه آیت الله خامنه ای با آن موافقت نمی کرد و اینک بسیار محتمل به نظر می رسد که توافق نهایی با گروه مذاکره کننده ۱+۵ به زودی حاصل وپس از ده سال گِره گفتگوهای هسته ای باز شود. اما در چهارشنبه ای که گذشت آیت الله خامنه ای درباره اختلافات داخلی هشدار داد. او گفت که آمریکایی تلاش دارند تا با تشدید تلاشهایشان، “میان رهبری اختلاف ایجاد کنند.”
خامنه ای در سخنرانی خود به گفتگوهای هسته ای اشاره ای نکرد، تنها به این موضوع پرداخت که آمریکا توان انجام یک اشغال نظامی دیگر را ندارد. منظور او اشاره به کنایه همیشگی آمریکا بود که “همه گزینه ها در صورت شکست دیپلماسی روی میز است؛” او می خواست بگوید که تهدیدها بلوفی بیش نیست ولو آنکه مذاکرات به نتیجه ای نرسد. آنچه که آیت الله خامنه ای در روز چهارشنبه اظهار کرد تفاوت چندانی با گفته های ۲۵ سال اخیر این نظام نداشته است. تنها تفاوت در این بوده که وی به آنهایی که خوشبین به دیدن ایرانی متفاوت در دوره ریاست جمهوری آقای روحانی هستند فهماند که دروره زمامداری وی، چیزی تغییر نکرده و تغییری نیز نخواهد کرد مگر آنکه او بخواهد.

این نوشته من برگردان فارسی مقاله منتشر شده روز شنبه ۷ ژوئن در روزنامه شرق الاوسط به عربی است.

توسط | ۱۳۹۴-۱۰-۱ ۲۳:۰۴:۵۳ +۰۰:۰۰ خرداد ۱۹ام, ۱۳۹۳|مقالات|بدون نظر

نظر بدهید